29 sierpnia – Stalin spokojnie patrzył jak Niemcy masakrują Słowaków. Tiso wzywał do walki z powstańcami

Tiso.jpg

29 sierpnia 1535 roku wojska polsko-litewskie zdobyły bronioną przez Rosjan twierdzę w Starodubie. Silnie umocniona twierdza stanowiła jeden z kluczowych punktów działań wojsk rosyjskich na Litwie.

Ponieważ oddziały litewskie hetmana wielkiego Jerzego Radziwiłła były zbyt słabe, król Zygmunt Stary wsparł ich polska pomocą, na czele której stał hetman Jan Tarnowski. To właśnie Polacy przy pomocy ładunków wybuchowych wysadzili bramy twierdzy i opanowali ją. Wziętych do niewoli 1400 jeńców rosyjskich Tarnowski kazał ściąć. Wojna przeciągnęła się do 1537 roku.

29 sierpnia 1831 roku polskie oddziały powstańcze, broniące od północnego – wschodu Warszawy starły się z nadchodząca armią rosyjską pod Międzyrzeczem Podlaskim. Plan bitwy opracował najzdolniejszy z powstańczych dowódców gen. Ignacy Prądzyński. 20-tysięczny korpus powstańczy gen. Hieronima Ramorino zwarł się w walce z 15 tysiącami Rosjan gen. Grigorija Rosena. Wykorzystując przewage liczebną gen. Ramorino związał siły rosyjskie walką od czoła i próbował obejść ich pozycje od skrzydła. Operacja prowadzona nieudolnie nie powiodła się, Rosjanie wycofali się sprawnie po krótkiej walce. Warszawa pozostała nadal zagrożona atakiem.

29 sierpnia 1944 roku wybuchło Słowackie Powstanie Narodowe przeciw niemieckim hitlerowcom. W tym dniu konspiracyjna Słowacka Rada Narodowa wydała rozkaz oddziałom słowackim do ataku na wkraczających na tereny tego państwa Niemców. Walki wybuchły we wschodniej części kraju, wojskami powstańczymi dowodzili generałowie – Rudolf Viest i Jan Golian. Szef marionetkowego „rządu” Słowacji ks. Józef Tiso wezwał rodaków do wspólnej walki z hitlerowskim sojusznikiem przeciw powstańcom i stojącej na Przełęczy Dukielskiej Armii Czerwonej. Stolicą powstania została Bańska Bystrzyca. Pomimo przerzucenia broni i zaopatrzenia, a także jednostek wojskowych z ZSRR, Niemcy szybko zyskali przewagę i do końca października 1944 roku zdusili powstanie. Większość oddziałów słowackich skapitulowała, część przeszła do działań partyzanckich.

Wojna litewsko – moskiewska z lat 1534-37 była kolejną próbą sił państw roszczących sobie pretensje do panowania nad tą częścią kontynentu. I tym razem szala nie przechyliła się na żadną ze stron. Zawarty w 1537 roku pokój był w rzeczywistości tylko rozejmem, czasem przygotowań do nowego starcia… Hieronim Ramorino to ciekawa postać. Włoch, absolwent francuskiej szkoły wojskowej, powstańczy kondotier. Walczył w powstaniu piemonckim w 1821 roku, dziesięć lat potem wstąpił do wojsk powstańczych. Nie wygrał pod Międzyrzeczem, choć mógl to osiągnąć. Faworyzowany przez Zamoyskich i Czartoryskich, we wrześniu 1831 roku skierowany ponownie przeciw Rosenowi – zdezerterował, uciekł do Galicji i poddał się Austriakom. W 1849 roku walczył w armii piemonckiej przeciw Austrii. Jego samowolne postępowanie wbrew rozkazom przyczyniło się do klęski piemontczyków pod Nowarą. Z wyroku sądu wojskowego został skazany na śmierć i rozstrzelany… A słowackie powstanie? No cóż, Stalin miał już od prawie miesiąca problem z powstaniem w Warszawie. Nie życzył sobie wyzwolenia kraju samodzielnie przez Słowaków i Czechów podległych emigracyjnemu rządowi premiera Benesza w Londynie. Dlatego wsparł powstańców, by nikt na zachodzie nie zarzucał mu bierności, ale spokojnie patrzył jak Niemcy masakrują Słowaków. Sowieci uderzyli na przełęcze karpackie we wrześniu i październiku 1944 roku, stracili 130 tysięcy zabitych, opanowali tylko Krosno i… zatrzymali się – do stycznia 1945 roku. Podobnie jak na warszawskiej Pradze. Pozwolili, by powstanie słowackie upadło, bo dowodził nim przedstawiciel czechosłowackiego rządu z Londynu – gen. Viest. W zdobytej Bańskiej Bystrzycy „prezydent” ks. Tiso odprawił mszę św. i udekorował wielu Niemców, którzy odznaczyli się w walce z powstańcami. Ksiądz Tiso – teolog i polityk, antykomunista i sympatyk Hitlera, został stracony w 1947 roku z wyroku sądu czechosłowackiego.

autor: Janusz Maniecki

źródło: zprawa.pl

 

PODZIEL SIĘ

ZOSTAW ODPOWIEDŹ