91. rocznica urodzin Benedykta XVI

6 kwietnia 1927 r. urodził się Joseph Ratzinger–Benedykt XVI. Co zapamiętaliśmy z Jego pontyfikatu? Czego dzisiaj chcielibyśmy dowiedzieć się o Papieżu z Niemiec – „skromnym pracowniku Winnicy Pańskiej”?

Jakie znaczenie miał dla Josepha Ratzingera fakt ochrzczenia w Wielką Sobotę? Jak przebiegała Jego formacja filozoficzna w seminarium? Jakie były okoliczności dezercji z wojska? Dlaczego zachowywał powściągliwość we wspomnieniach okropieństw wojny? Dlaczego wahał się nad podjęciem kapłańskiego powołania? Co zrobiło wrażenie na Ratzingerze w „Atłasowym trzewiczku” Paula Claudela? Za co cenił teologów Henriego de Lubaca i Hansa Ursa von Balthasara? Jak w doktoracie o św. Augustynie wypracował rdzeń własnej perspektywy teologicznej, który rozwijał przez lata? Na czym polegała rewolucja rozumienia myśli św. Bonawentury w pracy habilitacyjnej Ratzingera? Dlaczego interesowali Go pisarze Reinhold Schneider i Hermann Hesse? Jakie pytania postawione podczas inauguracyjnego wykładu (Bóg wiary i Bóg filozofów) w Bonn pozostały motywem przewodnim refleksji teologicznej Ratzingera? Jaki był Jego wkład w prace Soboru Watykańskiego II? Dlaczego ten okres jest uważany za apogeum progresizmu Ratzingera? Co zadecydowało, że później zdystansował się od Karla Rahnera i Hansa Künga? Dlaczego dogmatyka była ulubioną dyscypliną teologiczną Ratzingera? Za co był podziwiany przez studentów? Co Go inspirowało u Romano Guardiniego? Na czym polegał fenomen „Wprowadzenia w chrześcijaństwo”? Jakie były oryginalne propozycje Ratzingera dla eschatologii? Jak wyjaśniał sens wybranego przez siebie motta biskupiego i herbu? Jak kształtowały się relacje między kardynałem Ratzingerem a Janem Pawłem II? Dlaczego media i większość opinii publicznej przedstawiała prefekta Kongregacji Nauki Wiary jako „pancernego kardynała” i „wielkiego inkwizytora”? Jaka była Jego własna koncepcja ekumenizmu? Co zadecydowało o tym, że „Raport o stanie wiary” stał się światowym bestsellerem? Jakie były intencje Ratzingera wobec schizmy lefebrystów? Dlaczego instrukcja Libertatis Nuntius o niektórych aspektach teologii wyzwolenia była kontestowana? Jak Ratzinger poradził sobie z rewoltą teologów przeciw Janowi Pawłowi II w 1989 r.? Jakie warunki stawiał prawdziwej reformie Kościoła? Czy przewidział sukces przygotowywanego pod swoim przewodnictwem Katechizmu Kościoła Katolickiego? Dlaczego Ratzingerowi przyczepiono etykietkę „wojowniczego nostalgika”? Jaka była Jego wizja liturgii? Jak oceniał wyznanie win Kościoła w 2000 r.? Jaką rolę odegrał w ujawnieniu III Tajemnicy Fatimskiej? Dlaczego deklaracja Dominus Iesus wywołała protesty nie tylko wśród chrześcijan? Co wzbudziło sensację w homilii Ratzingera wygłoszonej przed konklawe w 2005 r.? Jakie motywy skłoniły purpuratów do wybrania niemieckiego papieża? Jakie przesłanie niosło imię Benedykt? Co w benedyktyńskim monastycyzmie fascynowało Ratzingera? Dlaczego Benedykt XVI zrezygnował z tiary w herbie papieskim? Dlaczego wykład w Ratyzbonie w 2006 r. wywołał burzę? Dlaczego swoje encykliki Benedykt XVI poświęcił cnotom teologalnym? Czemu w środowe audiencje generalne przybliżał wiernym postaci świętych? Dlaczego za swoich mistrzów duchowych uznawał św. Augustyna, św. Benedykta z Nursji, św. Bonawenturę i św. Franciszka? Co zawierała propozycja humanizmu na nowe tysiąclecie dla Europy, i czy została przyjęta? Dlaczego Benedykt XVI głosił konieczność nowej ewangelizacji Europy? Za co zyskał miano „zielonego papieża”? Czemu rekomendował via pulchritudinis? Dlaczego list apostolski motu proprio Summorum Pontificum spotkał się z krytyką większości biskupów? Co Benedykt XVI rozumiał przez hermeneutykę ciągłości? Dlaczego zależało Mu na inicjatywie Dziedzińca Pogan? Dlaczego sądził, że trylogią o Jezusie z Nazaretu wypełni sens swojego pontyfikatu? Jakie były motywy Jego abdykacji?

Odpowiedzi na te podstawowe pytania to warunek sine qua non rekonstrukcji prawdziwego obrazu życia i myśli Josepha Ratzingera. Odnajdziemy je w książce Elio Guerriero „Świadek prawdy. Biografia Benedykta XVI” (Wydawnictwo WAM 2018). Ten włoski teolog i historyk postanowił opowiedzieć nam o „uczciwym człowieku doświadczającym powściągliwej radości siewcy, który rzuca słowo z nadzieją, że wielu będzie zbierać jego plon”. Papież Franciszek wyrażając w przedmowie wdzięczność Benedyktowi XVI napisał, że „wkład jego wiary i erudycji w nauczanie Kościoła, zdolne odpowiedzieć na oczekiwania naszych czasów, zwłaszcza na przestrzeni ostatnich trzech dekad, był fundamentalny”. W nauczaniu Benedykta XVI tkwi też, podpowiada Guerriero, klucz interpretacyjny do Jego pontyfikatu. Na dowód swojej tezy Włoch cytuje passus o św. Bonawenturze, dla którego rządzenie, wyjaśniał Benedykt XVI, nie przejawiało się po prostu w działaniu, ale przede wszystkim myśleniu i modlitwie.

Agnieszka Kanclerska, Wrocław

PODZIEL SIĘ

ZOSTAW ODPOWIEDŹ