Wspominamy bohaterów: Władysława Jadwiga Maciesza – Gestapo zatrzymało ją w Wiedniu … torturowana w Wiedniu i Berlinie

Władysława Jadwiga Maciesza (1888-1967), ps. SławaKatarzynaMargarette Wagner. Kurier wywiadu 1 Pułku Legionów, senator II RP, kurier głębokiego wywiadu AK. Zgłaszała się do najbardziej ryzykownych akcji. Po wojnie żyła w biedzie, zapomnieniu, bez mieszkania.

Władysława Jadwiga Maciesza jest absolwentką Szkoły Nauk Politycznych w Krakowie, gdzie w 1911 założyła Kobiecą Drużynę Strzelecką. Po śmierci męża Stanisława Długosza legionisty w 1915 roku zaangażowała się w pomoc wśród polskich robotników na terenie Niemiec, w latach 1922–1923.

Podczas I Wojny Światowej niosła pomoc rannym w krakowskich szpitalach. Była w Oddziale Wywiadowczym 1 pułku Legionów. Odpowiadała za łączność, osobiście prowadziła działalność kurierską. W 1926 roku ponownie wyszła za mąż za płkk dr Adolfa Macieszę (1878-1926), osobistego lekarza Józefa Piłsudskiego. W latach 1924–1934 pracowała w Dyrekcji Funduszu Bezrobocia.

Współorganizowała struktury Polskiej Organizacji Wojskowej we Lwowie i Kijowie. Była członkiem prezydium Związku Głównego Federacji Polskich Związków Obrońców Ojczyzny, oraz organizacji Przysposobienie Wojskowe Kobiet, w latach 1935–1938 była senatorem IV kadencji.

Tuż przed wybuchem II Wojny Światowej, po przeszkoleniu wojskowym została członkiem Służby Zwycięstwu Polski. Była żołnierzem ZWZ-AK, zaprzysiężona 27 września 1939. Odpowiadała za kontakty ze stronnictwami politycznymi przy Sztabie Dowództwa Głównego SZP.

W kwietniu 1942 roku powołano ją do kadry przywódczyń tworzonego kobiecego oddziału dywersyjno-sabotażowego „Dysk”, po czym, w 1943 została przeniesiona do służby kurierskiej głębokiego wywiadu pod pseudonimem „Katarzyna”. Tam zajmowała się utrzymywaniem łączności z polską siatką wywiadowczą w Niemczech. Materiały wywiadowcze przewoziła na trasie Warszawa-Wiedeń-Heidelberg. Przez nią trafiały raporty do Londynu w sprawie fabryki rakiet V1 i V2 w Peenemünde.

Gestapo zatrzymało ją w Wiedniu 8 kwietnia 1943 roku. Była torturowana w Wiedniu i Berlinie. Kilka razy próbowała odebrać sobie życie. Przegryzła sobie żyły. Głodziła się, wreszcie udawała chorobę psychiczną.

Berliński sąd Volksgerichte od 22 lutego 1944 przyjeżdżał specjalnie na sesje do Wiednia, po czym skazał ją na karę śmierci przez zgilotynowanie. W Wiedniu nie było gilotyny. Wyrok nie został wykonany, gdyż Berlin musiał go jeszcze zatwierdzić a w międzyczasie stwierdzono u niej tyfus. Została przewieziona do więziennego szpitala. Tuż przed ogłoszeniem kapitulacji, 7 kwietnia 1945 została z niego zwolniona. Do Warszawy wróciła w październiku 1945. Od tej pory żyła w zapomnieniu i biedzie. Okazało się, że nowe ludowe władze pozbawiły ją ocalałego z wojny przedwojennego mieszkania.

Władysława Jadwiga Maciesza została odznaczona Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari, Krzyżem Niepodległości z Mieczami. Pośmiertnie w 1970 Krzyżem Armii Krajowej i Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski w 2010. Grób znajduje się na Powązkach (kw. 186-V-5/6).

źródło: wikipedia.org; https://senat.edu.pl/historia/senat-rp-w-latach-1922-1939/senatorowie-ii-rp/senator/wladyslawa-macieszyna

Artykuł powstał dzięki wsparciu Gminy Wrocław

 

PODZIEL SIĘ

ZOSTAW ODPOWIEDŹ