Prawne narzędzia do społecznej kontroli ochrony środowiska

Polscy są bardziej świadomi odpowiedzialności za środowisko niż miało to miejsce kilkanaście lat temu. Coraz więcej z nas interesuje się ochroną środowiska, w szczególności obywatele zainteresowani są stanem środowiska oraz działaniami organów państwowych, które powołane są do ochrony środowiska. Ale jak zwykły obywatel może dowiedzieć się szczegółowych informacji na temat stanu środowiska np. jakie pobliska fabryka wytwarza emisje i zanieczyszczenia?

W tym celu została uchwalona ustawa z dnia 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Ustawa dostarcza narzędzia prawne do kontroli społecznej organów publicznych zarządzających informacją o środowisku.

Każdy ma prawo zwrócić się o taką informację, a władze publiczne obowiązane są z pewnymi ograniczeniami udostępnić informację o środowisku i jego ochronie. W art. 9 ustawa wymienia informacje podlegające udostępnieniu, należą do nich m.in. informacje dotyczące stanu elementów środowiska, takich jak: powietrze, woda, powierzchnia ziemi, klimat itp.; raportów na temat realizacji przepisów dotyczących ochrony środowiska itp. Podstawową zasadą jest jawność informacji publicznej, w tym informacji o środowisku. Prawo do informacji przysługuje każdemu Nie ma znaczenia czy z wnioskiem do organu zwraca się osoba fizyczna czy osoba prawna. Nie ma znaczenia również obywatelstwo oraz miejsce zamieszkania. Prawo również nie wymaga, abyśmy wykazywali interes prawny lub faktyczny. Prawo traktuje dostęp do informacji jako uprawnienie z którego może skorzystać każdy. Generalnie uzyskanie informacji jest bezpłatne.

infografika wDolnymŚląsku.com

Tylko w niektórych przypadkach udostępnienie informacji pociąga za sobą pewne opłaty. Ma to miejsce np. w przypadku, gdy informacje trzeba było wyszukać lub konieczne jest wykonanie kopi dokumentów. Wysokość opłat znajduje się w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 12 listopada 2010r. w sprawie opłat za udostępnienie informacji o środowisku. Udostępnienie informacji nie jest dobrą wolą organu, a stanowi jego obowiązek. Dlatego przepisy prawa nakładają na niego działanie w ustawowych terminach. Władze publiczne udostępniają informacje o środowisku i jego ochronie bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania wniosku. W przypadku gdy sprawa jest skomplikowana, ww. termin może być przedłużony do 2 miesięcy.

Należy również liczyć się z tym , że organ może odmówić udzielenia informacji. Ustawa przewiduje również przypadki, w których organ nie może udostępnić informacji. Pełen katalog znajduje się w art. 16 ustawy. Odmowa udostępnienia informacji dokonywana jest w drodze decyzji. Do ww. decyzji zastosowanie mają przepisy o środkach odwoławczych, w tym również możliwa jest droga sądowa.

W Polsce mamy skuteczne instrumenty prawne do wykonywania kontroli społecznej w przedmiocie korzystania ze środowiska. Problemem jest raczej świadomość ludzi co do możliwości korzystania z tych narzędzi. Dlatego w interesie społecznych jest, aby każdy mieszkaniec posiadał podstawową wiedzę w tej materii.

Artykuł powstał dzięki wsparciu WFOSiGW

 

 

Poglądy autorów i treści zawarte w artykule nie zawsze odzwierciedlają stanowisko WFOŚiGW we Wrocławiu.

PODZIEL SIĘ

ZOSTAW ODPOWIEDŹ