Wspominamy bohaterów: Ks. Józef Zator-Przytocki …podjął działalność konspiracyjną…uczył młodzież na tajnych gimnazjach i liceach

Józef Zator-Przytocki (1912-1978), ps. Czeremosz. Ksiądz, podpułkownik, Kapelanem AK na Podkarpaciu, a po wojnie więźniem politycznym. Został odznaczony orderem Virtuti Militari, Krzyżem Walecznych i Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami.

Tuż przed wybuchem II Wojny Światowej na własną prośbę został kapelanem wojskowym w Stanisławowie, gdzie pomagał w przerzutach oficerów polskich na Węgry i do Rumunii. Jego działalność była powszechnie znana, bał się aresztowania przez NKWD i wyjechał do Lwowa do seminarium, a później w 1940 roku przez zieloną granicę przedarł się do niemieckiej strefy okupacyjnej, czyli Generalnej Guberni. Zamieszkała w Krakowie, podjął działalność konspiracyjną. Uczył młodzież na tajnych gimnazjach i liceach.

W 1942 został kardynał Adam Sapieha oddelegował ks. Józefa Zator-Przytockiego do pracy duszpasterskiej Polski Walczącej. Był zastępcą księdza generała Piotra Niezgody i dziekanem korpusu Armii Krajowej Okręgu Kraków. Za zasługi został odznaczony Orderem Virtuti Militari. Po wojnie został przeniesiony do Gdańska, do parafii NSJ we Wrzeszczu. Odbudował kościół, obronił doktorat a w 1948 UB go aresztowała za działalność w AK.

Siedział w areszcie śledczym Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego w Warszawie, potem w X pawilonie śledczym na Mokotowie. Wojskowy Sąd skazał go w 1949 roku na 15 lat więzienia. We Wronkach był 6 lat. Wyszedł na wolność po amnestii w 1955.

Zmarł 26 listopada 1978 w czasie odprawiania Mszy świętej. Pochowany został w bazylice Mariackiej a w 2017 trumna ze szczątkami została przeniesiona do nowo utworzonej Krypty Kapłanów Gdańskich w bazylice Mariackiej. Jego nazwiskiem nazwano ulicę w dzielnicy Gdańsk Wrzeszcz.

Ks. Zator-Przytocki napisał „Pamiętniki z lat 1939–1956″ 1987 (Aspekt) i 1999 Oficyna Wydawnicza „W Misji” a w TVP Gdańsk, na podstawie zachowanych dokumentów i relacji świadków powstał film dokumentalny pt.”Józef Zator Przytocki pseudonim Czeremosz”.

Autor: Klapi [CC BY-SA 3.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], źródło: Wikimedia Commons

PODZIEL SIĘ

ZOSTAW ODPOWIEDŹ