Wspominamy bohaterów: Stanisław Zalewski – za działalność w ruchu oporu był poddany brutalnemu śledztwu…odesłany do obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau

Stanisław Zalewski (1925), ps. Wiktor. Żołnierz ZWZ-AK

Do wybuchu II wojny światowej był uczniem szkoły powszechnej, przerwał ją 1940 ją z powodu trudnej sytuacji materialnej i zaczął pracę w warsztacie samochodowym. W międzyczasie warsztat przejął Wehrmacht, który po wybudowaniu murów znalazł się po stronie getta. Wtedy zaangażował się w działalność konspiracyjną w Związku Walki Zbrojnej.

Stanisław Zalewski w wyniku wpadki został aresztowany 13 września 1943 za działalność w ruchu oporu. Gestapo  więziło go w Alei Szucha, był poddany brutalnemu śledztwu, skąd po przesłuchaniach został przewieziony na Pawiak. Stamtąd 5 października odesłany do obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau. Ów transport wspomina jako największy transport więźniów Pawiaka, liczący około 1500 mężczyzn i kobiet, w zaduchu i ścisku. Stanisław Zalewski często powtarza podczas spotkań z młodzieżą, że po przekroczeniu bramy z napisem „Arbeit macht frei” znalazł się w jednym z najpotworniejszych miejsc zbrodni naszych czasów, nie mieliśmy żadnych praw i żadnych szans na przetrwanie. Wyniszczały głód, choroby i ciężka praca.

W Auschwitz przebywał miesiąc, 6 listopada 1943 roku został przewieziony do Mauthausen, do komanda Gusen, gdzie pracował jako więzień obozu koncentracyjnego od 10 stycznia 1944 do 19 sierpnia 1944 w Arbeitskomando Rü Messerschmitt. Tego samego dnia już – do wyzwolenia – jako Automechaniker w komandzie Bergkristall (Gusen II).
Do kraju powrócił w lipcu 1945 roku, skończył przerwaną szkołę, podjął studia, zajmował się działalnością społeczną, m.in. w Stowarzyszeniu Byłych Więźniów Obozów Koncentracyjnych Mauthausen-Gusen. W 2008 został prezesem Polskiego Związku Byłych Więźniów Politycznych Hitlerowskich Więzień i Obozów Koncentracyjnych.

źródło: http://www.audiohistoria.pl/web/index.php/swiadkowie/osoba/id/108

PODZIEL SIĘ

ZOSTAW ODPOWIEDŹ