Hanna Sarzyńska-Rewska – więzień polityczny w PRL, skazana za współpracę z działaczem emigracyjnym

https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:CC-BY-SA-3.0-migrated

Hanna Sarzyńska-Rewska (1915 – 1970), ps. Renata, Renia, Hanka. Żołnierz Armii Krajowej, uczestniczka Powstania Warszawskiego, więzień polityczny w PRL, skazana za współpracę działaczem emigracyjnym.

Kiedy w 1941 roku przyjechała do Warszawy została członkiem Związku Walki Zbrojnej. Dwa lata później otrzymała przydział do kobiecego oddziału Armii Krajowej, najpierw Oddziału Specjalnego „Lena” – „Dysk” (Dywersja i Sabotaż Kobiet), następnie Batalionu „Parasol”. Była jedną z trzech wywiadowczyń i uczestniczek zamachu na Franza Kutscherę, kata Warszawy, który został przeprowadzony 1 lutego 1944 roku. W czasie Powstania Warszawskiego była w Batalionie Zośka, w 3. kompanii „Giewonta”, w II plutonie a po jego upadku w niewoli niemieckiej, w obozie w Skierniewicach. Udało jej się uciec w październiku 1944 roku.

Komunistyczne władze PRL zatrzymały Hannę Sarzyńską 30 stycznia 1958 roku i pierwszy raz  tymczasowo aresztowały 1 lutego do 30 marca. Kolejne aresztowanie było 15 maja a 4 lipca tego samego roku Sąd Wojewódzki w Warszawie skazał ją na 3 lata pozbawienia wolności za „rozpowszechnianie miesięcznika „Kultura” i wydawnictw tego czasopisma, których treść zawierała fałszywe wiadomości, mogące wyrządzić istotną szkodę interesom Państwa Polskiego i obniżyć powagę jego naczelnych organów, tj. czyn z art. 23 § 1 dekretu z 13.06.1946 o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych dla Państwa”.

Hanna Sarzyńska-Rewska z Jerzym Giedroyciem rozpoczęła współpracę w 1956 roku. W tym samym roku została członkiem dyskusyjnego klubu, założonego przez małżonków Garzteckich, Klubu Krzywego Koła, krytycznego wobec komunistycznej władzy. Podczas pobytu u Jerzego Giedroycia w Paryżu, w 1957 roku uzgodniła, że zajmie się kolportażem i rozprowadzaniem w Polsce paryskiej Kultury. Miała również z kraju przekazywać informacje o niezależnych inicjatywach intelektualnych.

Podczas odbywania kary trafiła do szpitala więziennego. 10 listopada 1958 roku Sąd Najwyższy uchylił zasądzony wcześniej wyrok, i na podstawie art. 24 § 1 mkk zmniejszył karę do 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu na 3 lata. Hanna Sarzyńska-Rewska natychmiast opuściła więzienie. Wtedy okazało się, że władza ludowa pomijała jej nazwisko w akcji zamachu na Kutscherę. Wśród publiczności na sali sądowej byli przyjaciele z Klubu Krzywego Koła, m.in. Władysław Tatarkiewicz, Tadeusz Kotarbiński, Jan Parandowski czy Zygmunt Mycielski.

Hanna Sarzyńska-Rewska została odznaczona Krzyżem Walecznych, dwukrotnie; Orderem Virtuti Militari i pośmiertnie Krzyżem  Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski „za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej „.

źródło: wikipedia.org

Artykuł powstał dzięki wsparciu programu przez Gminę Wrocław

PODZIEL SIĘ

ZOSTAW ODPOWIEDŹ