Srebrna Góra- jedyna taka twierdza w Europie

Miejscowość Srebrna Góra powstała jako osada górnicza. Od średniowiecza wydobywano rudę srebra i ołowiu. W późniejszym okresie miasto utraciło swoją dawną funkcję na rzecz nowej – obronnej. Na polecenie króla pruskiego wzniesiono tu jedną z najpotężniejszych ówczesnych twierdz górskich, mających zablokować przejście przez Przełęcz. Warownia powstała w sąsiedztwie głębokiego obniżenia, w zewnętrznym paśmie Sudetów, oddzielającego Góry Bardzkie od Gór Sowich. Od dawna prowadziło tędy przejście, które umożliwiało przesuwanie się wojsk z całym swoim orężem. Było to jednym z powodów do wzniesienia potężnej twierdzy. Do dzisiaj tego rozmiaru obiektów warownych, strzegących górskich przełęczy zachowało się w Europie niewiele. Dzisiaj możemy podziwiać jedynie fragmenty tej XVIII wiecznej fortecy.

Historia twierdzy Srebrno – Górskiej zaczyna się 300 lat wstecz. To wówczas na tronie polskim pojawia się król Fryderyk II, natomiast po stronie austriackiej cesarzowa Maria Teresa. W związku z tym powstaje zamieszanie, że cesarzową zostaje kobieta. Kilka dworów europejskich nie uznaje sankcji pragmatycznej, czyli faktu, że to kobieta jest spadkobierczynią wszystkich dóbr cesarskich. Dochodzi do konfliktu na linii Austria kontra Bawaria, Francja. Wszystko to skrzętnie wykorzystuje ówczesny król Fryderyk II, który siłą zagarnia w wyniku I wojny Śląskiej prawie cały Śląsk. Jedynie mała jego część (dokładnie 1/7) zostaje po stronie austriackiej. Ciekawostką jest, że obecna granica między Polską a Republiką Czeską w dużej mierze zostaje wyznaczona właśnie w wyniku pierwszej wojny Śląskiej. Ta część Śląska, która została przy Austrii obecnie należy do Moraw Republiki Czeskiej, natomiast historyczne hrabstwo Kłodzkie, które od dawien dawna raczej zawsze było związane z Koroną Czeską, wówczas na trwałe zostaje przyłączone do Śląska.

Król Fryderyk oczywiście zdaję sobie sprawę, że wcześniej czy później, Austriacy będą chcieli odbić te tereny. W związku z tym, buduje 2 linie twierdz, które od tej pory mają chronić swoje zdobycze terytorialne od strony południa, od strony Austrii. Pierwsza linia twierdz powstaje wzdłuż rzeki Odry i są to kolejno Twierdze: Koźle, Brzeg, Wrocław i Głogów. Natomiast druga linia twierdz, jeszcze bardziej wysunięta na południe, wzdłuż łańcucha gór Sudetów. Są to Twierdze miejskie: Nysa, Kłodzko, Świdnica. Jednak trzecia wojna Śląska wykazuje słabość tego systemu. Ogromna armia austriacka idąc od Kotliny Czeskiej, przechodząc u podnóża Gór Stołowych i właśnie przez Przełęcz Srebrną przybywa na Śląsk. Armia dowodzona jest przez generała Lauttona i to właśnie Austryjacy odbijają te części Śląska. Co więcej, zdobywają także w roku 1760 twierdzę w Kłodzku. Jednak, na mocy traktatu pokojowego ,3 lata później muszą zwrócić te tereny z powrotem Prusom. Król Fryderyk wówczas wyciąga z tego wnioski i ogromnym nakładem sił, w błyskawicznym tempie stawia Twierdzę Srebrnogórską. Od tej pory ma ona chronić Przełęcz Srebrną, czyli właśnie to przejścia i nie dopuścić, aby żadne wrogie wojska dostały się na Śląsk. Twierdza Srebrnogórska nazywana jest największą twierdzą górską Europy, jej rozpiętość to ponad 3 km. Jej budowa zakończyła się rekordowo szybko, bo już po 12 latach. Do jej budowy było zaangażowane około 4 tysięcy robotników, a ludność miejscowa musiała świadczyć różnego rodzaju usługi na rzecz budowania tej twierdzy. Każdy chłop przez 12 dni w roku zobowiązany był do świadczenia bezpłatnych usług transportowych budulca.

Swój chrzest bojowy twierdza przeszła w roku 1807, kiedy nadciągnęła ogromna armia francuska, dowodzona przez Hieronima Bonapartę. Twierdzy nie udało się zdobyć, na co również po części ma również wpływ podpisany traktat pokojowy. Jednak, podczas tego zdarzenia miejscowość Srebrna Góra została kompletnie zmieszczona.
Donżon, czyli centralna część była z założenia najbezpieczniejszym miejscem całej twierdzy. Dlatego właśnie tam znajduje się dowództwo. Wewnątrz fortu znajdował się również browar i piekarnia, aby podczas oblężenia fort mógł być niezależny i mógł się bronić przez wiele miesięcy. „W winie jest mądrość, w piwie siła, a w wodzie tylko zarazki” – to przysłowie pochodzi z tamtej epoki. Wtedy żołnierze do picia otrzymywali właśnie piwo, z pewnością o nieco innym składzie niż obecnie. Wodą pojono tylko zwierzęta, była uważana za niegodna do spożywania przez ludzi.

W połowie XIX wieku, twierdze wykorzystywano, jako więzienie dla działaczy ruchu młodych Niemców. Więziono tutaj miedzy innymi Volfa, przyjaciela Marksa i Engelsa oraz poetę Rojtera. W 1867 roku, ze względu na utratę znaczenia wojskowego oraz znacznego zawilgocenia pomieszczeń koszarowych, fortyfikację rozbrojono i oddano saperom oraz artylerzystom, jako obiekt, służący do wypróbowywania nowych materiałów wybuchowych i badania celności nowych dział. Pomono upływającego czasu i znacznego zniszczenia warowni, obiekt budzi zachwyt zwiedzających.

Publikacja powstała dzięki wsparciu Fundacji KGHM Polska Miedź

PODZIEL SIĘ

ZOSTAW ODPOWIEDŹ