SKARBY OSTROWA TUMSKIEGO: Gotycka chrzcielnica w katedrze wrocławskiej:

gotycka.jpg

Po wejściu do katedry przez portal główny skierujmy nasze kroki na lewo, w stronę nawy bocznej. Zatrzymajmy się w wieży północnej. Światło z zewnątrz przenika przez gotyckie okno wypełnione współczesnym witrażem przedstawiającym św. Jana Nepomucena, który patronował kaplicy chrzcielnej znajdującej się w tym miejscu jeszcze przed wojną.

Pod oknem dostrzeżemy kamienną tablicę upamiętniającą tysiąclecie chrztu Polski, pod którą na granitowym cokole ustawiono czaszę gotyckiej chrzcielnicy. Jej obecność w tym miejscu świątyni katedralnej ma znaczenie liturgiczne i symboliczne. Zachęca nas także do refleksji nad własnym chrztem, który wpisuje się w nurt wiary zapoczątkowany 1050 lat temu.

Z ogrodu do katedry

Twórca nadał chrzcielnicy wykonanej z piaskowca kształt przypominający kielich złożony z trzech części: czaszy, trzonu i bazy. Taka forma obowiązywała w Europie Zachodniej i Środkowej od XII w. Sposób opracowania kamienia wskazuje na warsztat śląski z pierwszej połowy XV w. Bryła czaszy ma kształt graniastosłupa o podstawie ośmiokątnej. Wydrążono w nim półkuliste, fakturowane wgłębienie na wodę, a dolne krawędzie załamano pod kątem ku węższemu trzonowi. Osiem bocznych pól w kształcie kwadratowych płycin wypełniono płaskorzeźbą figuralną.
Najbardziej czytelne są fragmenty przedstawiające uskrzydlone postacie aniołów. Inne ukazywały prawdopodobnie scenę Chrztu Chrystusa oraz Pietę Anielską.

Gotycka chrzcielnica została przeniesiona do katedry w 1932 r. z ogrodu przy ewangelickim kościele na Swojczycach, gdzie była częściowo zakopana w ziemi. Została wówczas odnowiona i osadzona na ośmiobocznym trzonie z prostopadłościenną stopą. Choć czas i wojenne pożogi nieodwracalnie zatarły bogatą niegdyś dekorację rzeźbiarską, to nic nie zdoła zatrzeć znamienia chrztu świętego, Bożej pieczęci w duszy człowieka.

Ósmy dzień i pełnia życia

W XIV w. obrzędy liturgiczne sakramentu chrztu zostały uproszczone. Polanie wodą zastąpiło obrzęd zanurzenia, dlatego też chrzcielnice zajęły miejsce baptysteriów – oddzielnych budynków przeznaczonych do chrztu. Ośmioboczny kształt baptysteriów, jak również późniejszych chrzcielnic nie jest przypadkowy. Liczba osiem symbolizuje odrodzenie przez chrzest, udział w życiu Bożym, to liczba przyszłego życia. Kościół interpretuje ją jako „pierwszy dzień tygodnia”, następujący po siedmiu – dzień, w którym Chrystus zmartwychwstał. Przypomina o pierwszym dniu stworzenia, gdy Bóg stworzył światło, ale też symbolizuje nowe stworzenie, wieczny wiek, niepodlegający śmierci i przemijalności, w którym zajaśniało z grobu nowe światło – Chrystus. Łaska ósmego dnia wyniosła człowieka poza ten świat, by nie żył więcej własnym życiem, ale żył w Chrystusie.
Liczba osiem jest zatem symbolem zmartwychwstania, nowego stworzenia w chrzcie i pełni obdarowania. W starożytności ósemka symbolizowała doskonałość. Liczba błogosławieństw wskazuje na szczęśliwość doskonałej cnoty sprawiedliwych. Wgłębienie na wodę chrzcielną przyjęło kształt półkulisty. Koło i kula są znakami pełni życia, doskonałości, wieczności i świętości.

Z ciemności ku światłu

Ustawienie chrzcielnicy w północno-zachodniej części świątyni ma również swoje odniesienie do języka symboliki chrześcijańskiej. Kierunek zachodni oznacza nieznajomość Boga, profanum, kierunek północny – ciemność, siedlisko zła i grzechu. Chrzest to akt pokonania mroku i odrzucenia zła.

 

Dawna kaplica chrzcielna św. Jana Nepomucena.
W 1932 r. ustawiono tu gotycką chrzcielnicę przeniesioną ze Swojczyc. Po wojennych zniszczeniach
zachowała się jedynie czasza. W 1966 r. na ścianie umieszczono płytę upamiętniającą obchody
Millennium Chrztu Polski

Autor: S. FELICYTA SZEWCZYK CSSE

źródło: http://www.nowezycie.archidiecezja.wroc.pl/index.php/2016/04/18/gotycka-chrzcielnica-w-katedrze-wroclawskiej/

Foto: full screen www.nowezycie.archidiecezja.wroc.pl


 

PODZIEL SIĘ

ZOSTAW ODPOWIEDŹ