Dolnoślązaku wiesz jak skutecznie zarządzać domowym budżetem ? Sprawdź co zalecają eksperci

pieniadze 2.jpg

Właściwe rozporządzanie pieniędzmi jest umiejętnością niezwykle przydatną każdemu, niezależnie od zasobności portfela. Problem jednak tkwi w tym, gdzie zdobyć tę umiejętność, która nie jest przedmiotem szkolnym i nie zawsze jest przedmiotem wychowania. Podpowiadamy więc jak rozsądnie planować domowy budżet, konsekwentnie go realizować, pokazujemy proste sposoby na oszczędzanie i mądre wydawanie pieniędzy.

Gospodarstwo domowe i planowanie budżetu

Gospodarstwo domowe to miejsce, w którym zaspokajamy własne potrzeby – zarówno materialne, jak emocjonalne i duchowe. W dużej mierze opiera się ono na konsumowaniu i zużywaniu różnych dóbr. Można je porównać do firmy czy też małego przedsiębiorstwa, które notuje pewne wpływy (nasze zarobki), ma także swoje wydatki stałe (opłaty, kredyty, żywność), czasowe (ubezpieczenia, odzież sezonowa, święta) oraz okazjonalne (naprawy, zakupy nowych sprzętów). Trudno sobie wyobrazić funkcjonowanie jakiejkolwiek firmy bez wcześniej zaplanowanego rocznego budżetu. W każdym przedsiębiorstwie znajdziemy specjalistów zajmujących się jego konstruowaniem i wdrażaniem. Jak więc ma funkcjonować gospodarstwo domowe bez takiego planu?

Podstawą sprawnego funkcjonowania gospodarstwa domowego jest planowanie domowego budżetu – najlepiej na cały rok w zarysie oraz bardziej szczegółowo na kolejne trzy miesiące. Pod koniec każdego miesiąca należy dokonać weryfikacji planu budżetowego z jego faktyczną realizacją i na podstawie tej analizy dokonywać poprawek w taki sposób, by plan był jak najbliższy rzeczywistości. Domowy budżet musi zawierać wszystkie wpływy (umowy o pracę, cywilno-prawne, stały procent z lokat, renta, emerytura, zasiłek stały itp.) oraz wszystkie wydatki. Konstruując budżet, należy trzymać się kilku prostych zasad: wpisujmy do niego kwoty najbliższe rzeczywistości, bez przeszacowywania dochodów, zaniżania wydatków i zliczając koszty utrzymania wszystkich domowników. Konstruując budżet po raz pierwszy, warto przygotować się do tego jak najlepiej. Proponujemy przez co najmniej miesiąc zapisywać swoje dochody oraz zbierać paragony na potwierdzenie wydatków. Należy pamiętać, by nie pomijać żadnych wydatków, szczególnie tych drobnych, jak codzienna gazeta lub bilet na autobus. W skali miesiąca tworzą one bowiem naprawdę pokaźną sumę.

Ważne jest także, aby w planowaniu domowego budżetu uczestniczyli wszyscy, nawet najmłodsi domownicy. W ten sposób, niejako przy okazji, nasze dzieci uczyć się będą zasad gospodarności i oszczędności.

À propos oszczędzania

Kiedy w domowym budżecie brakuje dochodów lub wydatki przekraczają dostępne środki, mamy dwa wyjścia: albo zmniejszyć wydatki, albo zwiększyć dochody. Jeśli chodzi o drugie rozwiązanie, należy zastanowić się nad możliwością podjęcia dodatkowej pracy lub też wykorzystania swoich zdolności w celach zarobkowych, np. dokonywanie drobnych przeróbek krawieckich, pieczenie ciast, talent informatyczny itp. Słowem coś, co dotychczas wykonywaliśmy w ramach nieocenionej przysługi, możemy wykonywać nadal za konkretną sumę.

Jeżeli chodzi o oszczędzanie, to jako główną zasadę powinniśmy wprowadzić w życie motto: drobne kwoty w skali roku dają prawdziwe oszczędności. Mało kogo zainteresuje oszczędność grosza na oświetleniu, ale gdy porównamy zakup żarówki halogenowej co pół roku z zakupem diody ledowej, której żywotność określona jest na lat 50, to robi to różnicę! A sprzęty pozostawione w stanie czuwania? Jedno takie urządzenie to koszt około trzydziestu złotych rocznie, razy ilość tych urządzeń w domu… okazuje się poważnym wydatkiem obciążającym domowy budżet zupełnie niepotrzebnie!

Wiele sposobów na oszczędzanie wiąże się dbałością o środowisko naturalne. Bycie eko przynosi zarówno korzyści długofalowe, na przykład życie w zdrowszym środowisku, jak i te bardziej namacalne w postaci zaoszczędzonych złotówek.

Prosty przykład: inwestycja około trzydziestu złotych w zakup perlatora (urządzenia zmniejszającego przepływ wody i napowietrzającego ją) zmniejszy zużycie wody o około trzydzieści procent, co pozwala nam zaoszczędzić rocznie około dwieście złotych, a przy tym wpływa pozytywnie na środowisko naturalne.

Warto też analizować własne wydatki przez pryzmat codziennych drobnych kwot, które same w sobie niewiele znaczą, ale w skali roku dadzą potężne oszczędności. Pomyślmy, czy wydawanie codziennie kilku złotych na bilet autobusowy jest opłacalne, jeśli dojście do pracy zajmie nam 15 minut spacerem? Codzienna gazeta? Większość dzienników publikuje wszystkie artykuły w wersji elektronicznej na swoich stronach internetowych. Oszczędzanie to sztuka, którą warto znać, a uczyć się jej trzeba codziennie.

Zadłużenie

Kiedy czasem nie starcza do pierwszego lub dopadają nas nieprzewidziane wydatki, takie jak remont czy choroba, sięgamy po koła ratunkowe w postaci pożyczek, kredytów lub też spieniężania czegoś wartościowego. Jeśli sytuacja taka zdarza się tylko wyjątkowo, nie należy panikować. Warto jednak pomyśleć nad rezerwą budżetową na przyszłość. Może założenie konta oszczędnościowego lub lokaty bankowej będzie dobrym pomysłem? Pamiętaj, że każda zaoszczędzona kwota stanowi twoje zaplecze i zabezpieczenie na nieprzewidziane sytuacje. Odkładać najlepiej na początku miesiąca, przeznaczając z całości uzyskanego dochodu dany jego procent (dwa i pół czy dziesięć procent). Wtedy mamy pewność, że suma ta zostanie w skarbonce. Z kolei dodatkowe zakupy oraz wydatki na tak zwane przyjemności dobrze zostawić na koniec miesiąca, kiedy rezerwa będzie wyraźna.

Jednak jeśli w budżecie domowym pojawiają się stałe braki – powinniśmy przeorganizować sposób kontroli i wydawania pieniędzy. Pożyczka to dobry sposób, żeby załatać dziurę w danym momencie, ale zarówno spłatę kwoty, jak i koszty samej pożyczki trzeba będzie zmieścić w przyszłym planie wydatków, co bez kontroli może doprowadzić do niebezpiecznej spirali zadłużenia! Dlatego kontrola wydatków powinna stać się pierwszym i podstawowym nawykiem wszystkich tych, którzy nie mieszczą się w budżecie. Poza tym warto weryfikować wydatki, dzieląc je na absolutnie konieczne, potrzebne i całkiem zbędne, rezygnując przynajmniej czasowo z tych ostatnich. No i najważniejsze – zacznij oszczędzać natychmiast, choćby minimalne kwoty – będziesz mieć poczucie budowania rezerwy finansowej i stabilności na przyszłość.

Mądre zakupy

Mądre zakupy stanowią podstawę oszczędności i stabilizacji domowego budżetu, który w większości pochłaniany jest przez wydatki *a życie. Na początek należy sobie uzmysłowić, że nie wszystko, co kupujemy jest nam w ogóle potrzebne. Faktem jest, że sprzedawcy i specjaliści od reklamy spędzają całe godziny, a nawet lata studiów nad tym jak sprawić, byśmy postrzegali dany produkt jako niezwykle atrakcyjny i mieli poczucie, że nie możemy się bez niego obejść. Dlatego my powinniśmy poświęcić choć część doby, by zadbać o swoje ciężko zarobione pieniądze i jednak nie ulegać tym nieodpartym pokusom. Oto kilka rad, którymi warto się kierować, idąc na zakupy:

  • rób listę zakupów (ołówek i kartka zarówno w domu do notowania potrzeb, jak i w sklepie do wykreślania produktów już nabytych, ewentualnie do zapisywania i porównywania cen w różnych miejscach),
  • idź na zakupy z pełnym żołądkiem. Po pierwsze, by nie kupić za dużo, po drugie, by mieć czas na przemyślane zakupy, a nie spieszyć się do domu na posiłek (presja czasu to często wykorzystywany chwyt marketingowy, na przykład last minute, ostatnie dni wyprzedaży, tylko dzisiaj itd.),
  • kupuj duże opakowania produktów chemicznych, ale uważaj na duże opakowania produktów z krótką datą ważności,
  • porównuj ceny produktów. W większości sklepów na metce znajdziemy cenę za kilogram i to ją należy brać pod uwagę przy porównywaniu cen zamiast ceny za opakowanie,
  • sięgaj po produkty z niższych półek (dosłownie), ponieważ zwykle są one tańsze niż te na wysokości wzroku,
  • sprawdzaj ceny w różnych sklepach (dyskont czy hipermarket będzie tańszy niż osiedlowy sklepik),
  • planuj zakupy z wyprzedzeniem. Prezenty świąteczne można na przykład zdobyć na letnich wyprzedażach, a rower kupić w zimie,
  • kupuj rzeczy używane. Na aukcjach internetowych można znaleźć wartościowe produkty za niewielkie pieniądze,
  • kupuj rzeczy dobrej jakości, które posłużą ci przez kilka sezonów (czasem jednorazowo większy wydatek generuje oszczędności w skali lat, np. sprzęt AGD nowej generacji, w wysokiej klasie energetycznej),
  • dziel zakupy na podstawowe i dodatkowe, za które zapłacisz, jeśli zmieścisz się w ustalonej kwocie,
  • odkładaj pieniądze na określony zakup z wyprzedzeniem, nie warto kupować na raty, ponieważ nawet te 0 procent mają zazwyczaj wkalkulowany koszt ukryty już w cenie produktu,
  • sprawdzaj cenę przy kasie (sprzedawcę obowiązuje cena, jaką umieścił na półce),
  • pytaj o rabaty, negocjuj ceny, nawet jeśli nie ma związanej z tym akcji,
  • używaj hamulca – odkładaj wydatki związane z przyjemnościami do końca miesiąca, dzięki temu nie wpadniesz w długi oraz zyskasz czas na przekonanie się, czy rzeczywiście potrzebujesz danego produktu,
  • nie wierz ślepo promocjom i wyprzedażom, produkty dostępne po obniżonych cenach często nie są warte swojej ceny, stały długo w magazynie lub są uszkodzone.

Podsumowanie

Rozsądne gospodarowanie domowym budżetem jest ważną umiejętnością, która przydaje się każdemu w codziennym życiu. Warto się jej uczyć, bo przynosi wymierne korzyści materialne i daje poczucie panowania nad własnym życiem. 
Z myślą o tych wszystkich, którzy chcą poprawić jakość swojego życia dzięki umiejętnemu gospodarowaniu finansami powstał program Akademia Rodzinnych Finansów. Częścią Programu są bezpłatne szkolenia z zarządzania domowym budżetem, dające uczestnikom konkretną wiedzę i praktyczne umiejętności. Fundacja Koliber, będąca partnerem Programu na Dolnym Śląsku, zaprasza wszystkich zainteresowanych tematyką domowego budżetu na szkolenia, o których informować będziemy na stronie internetowej: www.ludzkasprawa.pl

Katarzyna Och-Augustyniak 
Trener Akademii Rodzinnych Finansów, psycholog
Karolina Zwierzyńska
Prezes Fundacji Koliber

Akademia Rodzinnych Finansów jest programem edukacyjnym prowadzonym przez Providenta od 2007 roku i jest odpowiedzią na niską świadomość finansową Polaków. Jego głównym celem jest szerzenie wiedzy i rozwijanie umiejętności potrzebnych do efektywnego zarządzania domowym budżetem. Eksperci Akademii podczas praktycznych warsztatów pokazują w całej Polsce, że można i warto odpowiedzialnie zarządzać domowymi finansami.

źródło: ludzkasprawa.pl

PODZIEL SIĘ

ZOSTAW ODPOWIEDŹ