Małżeństwo jako misterium w Kościele Wschodnim

michał Piechel.jpg

Teologia wschodnia zawsze była uwrażliwiona na mistyczną wartość małżeństwa i jego duchowy wymiar. Od IV wieku Kościół Wschodni poszedł inna drogą, niż na Zachodzie. Około 381 roku synod w Laodycei określił, ze małżeństwa tajemne są nieważne. Tajne, to znaczy brak błogosławieństwa kapłana.

Ze świadectw św. Grzegorza z Nazjanzu wynika, że kapłan przewodniczył przy obrzędzie i uczestniczył w uczcie weselnej. Na Wschodzie od samego początku bardzo ważnym momentem w celebracji był ryt koronacji. Wspomina o tym Jan Chryzostom, że korona na głowie to znak zwycięstwa – nie pokonały ich żądze aż do chwili małżeństwa.. To wyraz uznania dla małżonków za dochowanie czystości do czasu zaślubin.. Dużą rolę odgrywał ojciec panny młodej, zwłaszcza przy koronacji. Od IV wieku formułuje się ryt właściwy chrześcijaństwu wschodniemu. Czynności ojca panny młodej stawały się czynnościami kapłana. Widać tu wielkie przywiązanie do tradycji, którą Kościół Wschodni przejmował do swej liturgii. Wyrażenie „misterium zaślubin” odnosi się z nostalgią do tamtych wieków. Obecność duchownych w Kościele grecko-bizantyjskim uchodziła za wyróżnienie i honor. Już od V wieku gesty ojca panny młodej był wyraźnie powierzany kapłanowi.

Gesty te z czasem stały się z czasem właściwymi ceremoniami liturgicznymi. Ceremoniał ten początkowo odbywał się w domu panny młodej. Obrzędy na Wschodzie powstawały często spontanicznie, ale tak rodziły się różne ceremoniały sakramentu małżeństwa. Zawierały one mnóstwo różnych znaków o znaczeniu teologicznym. Na przykład w rycie koptyjskim było namaszczenie małżonków, w rycie ormiańskim było nakładanie krzyża na głowę, a w rycie syryjskim połączenie rąk przez kapłana.. We wszystkich tych historiach zawarte jest nawiązywanie do historii zbawienia, do przymierza Boga z ludem oraz Chrystusa z Kościołem. W rycie bizantyjskim błogosławione były przez kapłana obrączki oraz koronacja i błogosławieństwo małżonków. We wszystkich tych czynnościach widać przywiązanie i wielką wrażliwość Wschodu na mistyczne znaczenie małżeństwa i jego duchowość, traktowanie małżeństwa w pryzmacie mysterion. Najistotniejszym elementem była koronacja, czyli akt nałożenia wieńców na głowy małżonków oraz błogosławieństwo kapłana.

autor: Michał Piechel, Radny Wrocławia

PODZIEL SIĘ

ZOSTAW ODPOWIEDŹ