Wojciech Biedroń dla wPolityce: 10 argumentów, że opinia o nowelizacji ustawy o KRS jest stronnicza i ma uderzyć w Ziobrę

sad.png

Apele kasty sędziowskiej do instytucji europejskich najwyraźniej są skuteczne. Krytyczny wobec rządowej nowelizacji ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, Projekt Opinii Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie jest pełen błędów, przeinaczeń i manipulacji. Jego autorzy w sposób tendencyjny przywołują rozwiązania prawne funkcjonujące w zachodnioeuropejskich krajach, mimo że w wielu z nich wpływ władzy wykonawczej i ustawodawczej na sądownictwo jest większy niż w Polsce. Jednocześnie jako godny do naśladowania standard wskazują rozwiązania przyjęte w… Albanii, Gruzji czy na Ukrainie. Przedstawiamy 10 argumentów, które wskazują na stronniczość i polityczność opinii OBWE.

1. Sędziowie z wysokimi standardami etycznymi? Nieprawda, Polacy źle oceniają pracę sądów, a często przestępcze wybryki przedstawicieli kasty sędziowskiej są nagminne.

Chyba najbardziej jaskrawym przykładem niekompetencji autorów Opinii i nieznajomości sytuacji w Polsce jest postulat, by proponowane w ustawie mechanizmy demokratycznej kontroli nad wymiarem sprawiedliwości zastąpić samym tylko zaufaniem i szacunkiem dla sądownictwa. Miałaby je zapewnić „najwyższa jakość pracy sędziów zgodna z wysokimi standardami etycznymi”. Tego zaufania i szacunku oraz tej sumiennej pracy i wysokich standardów właśnie brakuje, czego dowodem katastrofalne dla wymiaru sprawiedliwości wyniki sondaży opinii publicznej. Dlatego konieczne jest podjęcie zaniechanej po upadku komunizmu kompleksowej reformy.

2. KRS jest władzą sądowniczą i stanowi samorząd sędziowski? Nieprawda, KRSjest konstytucyjnym organem składającym się nie tylko z sędziów.

Wbrew przedstawionym w opinii OBWE tezom Krajowa Rada Sądownictwa nie jest też w Polsce ani władzą sądowniczą, ani instytucją samorządu sędziowskiego. Jest konstytucyjnym organem, mającym stać na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów. Władzą sądowniczą są same sądy, a organami samorządu sędziowskiego – zgromadzenia ogólne sędziów apelacji i okręgu oraz zebrania sędziów danego sądu. Przyjęcie przez OBWE błędnych założeń prowadzi w rezultacie do szeregu fałszywych wniosków wyrażonych w Opinii i całkowicie ją dyskredytuje.

3. Elita w togach zdemokratyzuje sądownictwo? Nieprawda, w KRS od lat blokowani są sędziowie sądów rejonowych

Wyłanianie sędziów do KRS przez Sejm, dysponujący pochodzącym z demokratycznych wyborów i odnawianym co cztery lata mandatem, ma być gwarancją społecznej kontroli nad Radą i obiektywizmu wyboru. Równe szanse na wybór do Rady zyskają wszyscy sędziowie, bez względu na szczebel sądu, w którym orzekają – decydujące mają być kompetencje. Dotąd, przez ponad ćwierć wieku funkcjonowania Krajowej Rady Sądownictwa, zasiadało w niej zaledwie dwóch sędziów sądów rejonowych, w których rozpatrywana jest największa liczba spraw i którzy najlepiej znają z praktyki problemy sądownictwa. O wyborze członków Rady decydowały w praktyce sędziowskie elity.

4. Rada straci niezależność budżetową? Nieprawda, nowelizacja jej nie narusza.

Chybiony jest uwaga, że Krajowa Rada Sądownictwa powinna zarządzać własnym budżetem, aby działać w sposób niezależny, ponieważ KRS ma i będzie miała autonomiczny budżet. Art. 27 obecnie obowiązującej Ustawy o KRS stanowi o autonomii budżetowej Rady, która uchwalony przez siebie projekt planu dochodów i wydatków przekazuje ministrowi właściwemu do spraw budżetu w celu włączenia do projektu ustawy budżetowej. Dochody i wydatki KRS stanowią odrębną część w budżecie państwa, zaś jej dysponentem jest przewodniczący Rady. Nowa ustawa nie wprowadza żadnej zmiany w tym zakresie.

5. W innych krajach nie zasiadają przedstawiciele parlamentu i władzy wykonawczej w radach sądownictwa> Nieprawda, zasiadają i to w licznych krajach demokratycznych.

Przedstawiciele parlamentów, podobnie jak w Polsce, wchodzą w skład rad sądownictwa również w Belgii, Bułgarii, Hiszpanii, Francji, Chorwacji, Włoszech, Portugalii, Rumunii, Słowenii i Słowacji. Wynika to nawet z danych EU Justice Scoreboard za 2016 rok, przywołanych w Opinii OBWE. Ministrowie Sprawiedliwości lub osoby wskazywane przez przedstawicieli władzy wykonawczej zasiadają natomiast w radach sądownictwa Irlandii, Francji, Włoch, Malty, Holandii, Portugali i Słowacji.

6. Wybieranie sędziów na wspólne kadencje zagrozi ciągłości pracy KRS? Nieprawda, Takie niebezpieczeństwo nigdy nie wystąpiło w trakcie 12 lat funkcjonowania KRS.

Nie nastąpi również po wprowadzeniu nowej ustawy. Jej art. 11 gwarantuje możliwość dokonania wyboru sędziów do KRS ze znacznym wyprzedzeniem w stosunku do daty upływu kadencji dotychczasowych członków. Na wybór nowych sędziów ustawa pozostawia Sejmowi co najmniej 60 dni.

7.Krajowa Rada Sądownictwa zostanie upolityczniona? Nieprawda, Nowe zasady dają przewagę sędziom będącym członkami KRS kosztem przedstawicieli władzy ustawodawczej i wykonawczej.

W przypadku sprzecznych opinii Zgromadzeń KRS w sprawie kandydata na sędziego wiążącą pozytywną rekomendację ma prawo mu wydać 17 sędziów-członków Rady na wspólnym posiedzeniu obu Zgromadzeń.

8. Powstaną opóźnienia w powoływaniu sędziów? Nieprawda. Nowa ustawa nie wprowadza żadnych zmian w tym zakresie, a dotychczasowa praktyka wskazuje, że obawy są bezpodstawne.

Zgodnie z zasadą niezależności Rady kwestie te stanowią przedmiot regulacji wewnętrznych KRS. W myśl art. 22 ust. 1 obowiązującej ustawy, który pozostanie niezmieniony, Rada samodzielnie określa w regulaminie szczegółowy tryb swojego działania.

9. Zabraknie gwarancji przejrzystości wyboru kandydatów na sędziów? Nieprawda Ustawa daje takie gwarancje, a nawet je rozszerza.

Większa przejrzystość w stosunku do obecnych rozwiązań wynika z wprowadzonego obowiązku publikowania uchwał KRS wraz z uzasadnieniem w Biuletynie Informacji Publicznej. Konieczność uzasadnienia uchwał i uprawnienia do odwoływania się od nich zapewniają natomiast art. 42 i art. 44 Ustawy o KRS, które pozostają w niezmienionej formie.

10. Podział KRS na dwa Zgromadzenia może zagrozić kolegialności i skuteczności Rady . Nieprawda, projekt ma je wzmacniać, motywując członków obu Zgromadzeń do konsensusu w podejmowanych decyzjach.

Rozstrzygnięcia KRS będą ważne w przypadku zgodnego przyjęcia przez oba Zgromadzenia. Proponowane rozwiązania nie faworyzują przy tym „czynnika politycznego”, a więc Pierwszego Zgromadzenia, jak to jest przyjęte choćby w systemie niemieckim. Drugie Zgromadzenie ma pełnić równoprawną rolę. Sytuacjom patowym ma zapobiegać zasada, zgodnie z którą w przypadku sprzecznych opinii obu Zgromadzeń wiążąca decyzja może zapaść na plenarnym posiedzeniu całej Rady, jeśli opowie się za nią 17 sędziów-członków KRS.

Wojciech Biedroń

źródło: wpolityce.pl

PODZIEL SIĘ

ZOSTAW ODPOWIEDŹ