Społeczność Żydowska dostała nakaz utworzenia Rady Żydowskiej, która miała bardzo ograniczoną autonomię. Jej działania sprowadzały się do egzekwowania nakazów niemieckich. Natomiast to co urzędnicy tej rady mogli sami zrobić, to było bardzo niewiele, taki margines wolności, który mieli. Powołano również żydowską służbę porządkową.
Kolejny dramatyczny moment w historii żydów, to utworzenie gett żydowskich we wrześniu 1940 roku.
Na teren getta początkowo mogli wchodzić Polacy, właściwie bez przeszkód, natomiast Żydzi nie mogli opuszczać wyznaczonych granic bez przepustki pod karą grzywny. Ponieważ wszystkie sklepy żydowskie zostały zarekwirowane, Rana Żydowska w getcie, żeby umożliwić jakiekolwiek warunki egzystencji społeczności, wzięła na siebie organizację sklepów, tzw. Kooperatyw (spożywcza, krawiecka, ambulatorium, piekarnia itd.). w ten sposób Rada mogła zatrudnić osoby na stanowiskach urzędniczych, co było niezwykle istotnym elementem tej tkanki społecznej. Była to dla nich jakakolwiek możliwość zarobkowania.
Jedyną pewną strukturą, która zapewniała wyżywienie ludności, oprócz wspominanych kooperatyw, była kuchnia ludowa, która zapewniała wyżywienie. Oprócz tego Rada prowadziła dom starców i sierociniec. Fundusze na prowadzenie tych instytucji czerpali z potrącenia zarobków robotników, pracujących na rzecz Niemców, albo Urzędów Miasta oraz z datków od amerykańskich Żydów.
Głównym zadaniem Rady Żydów była organizacja przymusowej pracy na rzecz Niemców. Każdy dorosły Żyd, mężczyzna i kobieta był zmuszony do bezpłatnej pracy. Części robotników płacono, jednak potrącano, z rozkazu Niemców, 50% zarobków na rzecz Magistratu. Społeczność żydowska usiłowała także tworzyć jakieś struktury pomocy. Powstał np. Komitet Pomocy Najbiedniejszym, zbierał składki wśród ludności i rozdawał potrzebującym.
W gettach panowało ogromne zatłoczenie. Niewielki teren, który obejmowało getto, ogromna grupa ludzi, częściowo uchodźców, którzy nie mieli swoich mieszkań. W związku z tym właściwie w każdym mieszkaniu kilka rodzin się tłoczyło, co również powodowało choroby oraz degradację psychiczną. To życie w getcie, jakkolwiek dramatyczne, jakkolwiek pełne niebezpieczeństwa, było spokojnym etapem życia w czasie wojny pod niemiecka okupacją.
W roku 1941 Niemcy przystąpili do masowej eksterminacji społeczeństwa żydowskiego. Niemcy przystępowali do oczyszczania terenów włączonych do Rzeszy z ludności żydowskiej. Masowe deportacje żydów prowadzone były w pośpiechu, nie mogli oni nic ze sobą zabrać. Jeśli ktoś był zbyt grubo ubrany, miał na sobie np. dwie marynarki czy kilka koszul, temu zabierano zbyteczne części garderoby. Ludzi ustawiono kolumnami, aby następnie ładować do samochodów ciężarowych. Szczególnie dramatycznie wyglądało wysiedlenie chorych i personelu szpitali żydowskich.
Większość żydów zostało wywiezionych do obozów pracy. Można sobie tylko wyobrazić jak kompletnie wyczerpani i w jakim stanie trafili do obozów przesiedleńcy z gett. Obrabowani zupełnie, oddzieleni od rodziny. Warunki bytowe były bardzo złe, dlatego też szybko dochodziło do rozprzestrzeniania się chorób, m.in. epidemii tyfusu, czerwonki.
Źródło: youtube.com
Publikacja powstała dzięki wsparciu Fundacji KGHM Polska Miedź
