Edmund Łuczak – lekarz, który uratował życie żydowskiej dziewczynce

Edmund Łuczak przyszedł na świat 30 września 1909 r. w Słońsku pod Inowrocławiem. Uczęszczał do Gimnazjum im. Mikołaja Kopernika w Toruniu. Swoje życie postanowił poświęcić medycynie. W latach 1931-1937 studiował na Wydziale Lekarskim na Uniwersytecie Poznańskim, a po ukończeniu studiów rozpoczął pracę w szpitalu w Kaliszu na oddziale położniczo-ginekologicznym, którym kierował doktor Karol Piotrowski.

Wybuch II wojny światowej spowodował ogłoszenie mobilizacji. Edmund Łuczak w czasie kampanii wrześniowej przeszedł szlak bojowy od Torunia poprzez Kutno aż do stolicy, gdzie został przydzielony do pracy w szpitalu ujazdowskim. Przebywał tam jednakże tylko do końca października, albowiem Niemcy nakazali mu powrót w rodzime strony i pracę w charakterze lekarza w sierocińcu w Liskowie. Tam też funkcjonował niewielki szpitalik dziecięcy.

Podczas posługi lekarskiej w Liskowie do doktora Łuczaka trafiła 14-letnia żydowska dziewczynka, Natalii Landau, pochodząca z Uniejowa. Wraz z matką i siostrą przebywały przez jakiś czas w getcie w Kowalach Pańskich-Czachulec Nowy. Podczas wywózki do obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem udało im się uciec. Schronienie znalazła u rodziny Krychów z Żychowie. Dziewczynka pomagała w gospodarstwie. Podczas pracy niefortunnie skaleczyła się w nogę, a w ranę wdała się gangrena. Dziecku groziła śmierć, toteż gospodarze udali się czym prędzej z nieprzytomną dziewczynką do domu doktora Łuczaka go po pomoc. Lekarz zgodził się pomóc, chociaż na mocy panujących restrykcji groziła mu za to kara śmierci.

Zabezpieczył ropiejącą ranę i przez kolejny sześć tygodni leczył dziecko używając do tego dostępnych środków. Stosował do tego duże dawki witaminy C i Prontosil.
Natalia dzięki zaangażowaniu lekarza przeżyła. Nie spotkała jednak się z nim już nigdy później. Po ustaniu okupacji opuściła Polskę i udała się do Wielkiej Bratni, gdzie zmieniła nazwisko na Rachelle Nelkin. Edmund Łuczak natomiast po likwidacji sierocińca i szpitalika przez Niemców dalej niósł pomoc potrzebującym. Pozostał w Liskowie i nadal pracował jako lekarz. Nie miał również sygnałów od uratowanej przez siebie młodej Żydówki. W 1968 r. dostał jednak list od Rachelle Nelkin, w którym ta dziękowała lekarzowi za uratowanie życia. Z jej inicjatywy Edmund Łuczak został uhonorowany najwyższym odznaczeniem za pomoc Żydom w czasie wojny – medalem Sprawiedliwego wśród Narodów Świata oraz dostał możliwość zasadzenia drzewka na Górze Pamięci w Jerozolimie. W jego imieniu sosnę z numerem 1316 posadził Żyd Baruch Kolski, który ongiś był kaliszaninem.
Doktor Łuczak jeszcze przed zakończeniem wojny wyjechał do Szczecinka, gdzie zaproponowana mu posadę w szpitalu powiatowym. Przez kilka lat piastował tam również funkcję dyrektora.

Edmund Łuczak za swoją walkę o ojczyznę, a także posługę dla kraju został uhonorowany wieloma odznaczeniami. Otrzymał m.in. Medal za Warszawę, Odznakę Grunwaldzką, Złoty Krzyż Zasługi, czy medal za udział w Wojnie Obronnej, jak również Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski. Ponadto za odkrycie w miejscowości Radacz na Pomorzu i uchronienie od zniszczenia ambony zbudowanej z części rydwanu zwycięstwa Jana III Sobieskiego otrzymał Złota Odznaka za opiekę nad zabytkami.
Na uwagę zasługuje również fakt, że opiekował się cmentarzem żydowskim w Kaliszu, za co otrzymał honorowego obywatelstwo Izraela. Był również honorowym obywatelem Kalisza i Liskowa.

Zmarł 29 grudnia 2000 r., a jego ciało spoczęło na Cmentarzu Komunalnym w Kaliszu.

Publikacja powstała dzięki wsparciu Fundacji KGHM Polska Miedź

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj