niedziela, 26 kwietnia 2026
Więcej
    Strona główna Zdrowie Polskie grzyby – jadalne i trujące. Gdzie i kiedy szukać ?

    Polskie grzyby – jadalne i trujące. Gdzie i kiedy szukać ?

    Wśród rosnących w Polsce ok. 5 tysięcy gatunków grzybów owocnikowych jest bardzo wiele gatunków grzybów nadających się do spożycia. W praktyce jednak zbierane są tylko nieliczne gatunki, te o największych wartościach smakowych i znane rzeszom grzybiarzy.

    Wiele grzybów jest jadalnych, ale nie mają praktycznej wartości, gdyż albo są niesmaczne, albo bardzo małe, czy też występują bardzo rzadko. U niektórych gatunków jadalne są tylko młode owocniki. Niektóre grzyby jadalne nadają się do spożycia dopiero po długim gotowaniu lub smażeniu, w stanie surowym są trujące.

    Grzyby cenione są ze względu na ich własności smakowe, zawierają jednak też witaminy z grupy B, D, E oraz sole mineralne, związki potasu i żelaza, cynk, jod, kobalt i mikroelementy występujące w zależności od gatunku. Dodatkowo są niskokaloryczne.

    Grzyby można spożywać bezpośrednio (duszone, smażone, gotowane w postaci zupy) lub marynowane. Można je także suszyć i solić. Nawet jadalne gatunki grzybów, nieodpowiednio lub zbyt długo przechowywane, mogą być szkodliwe, to samo dotyczy zbyt starych lub „robaczywych” (opanowanych przez larwy owadów) owocników.

    Grzyby jadalne niejednokrotnie łatwo jest pomylić z bardzo podobnymi grzybami niejadalnymi lub wręcz trującymi (często śmiertelnie!), toteż należy się nauczyć dobrze je rozpoznawać. Zaleca się zbieranie grzybów z rurkami, gdyż nie ma wśród nich grzybów śmiertelnie trujących. Mogą one spowodować co najwyżej zaburzenia pokarmowe.

    Do najbardziej cenionych i popularnych grzybów jadalnych należą: borowiki, podgrzybki i koźlarze, rydze, pieprzniki, czubajki, gołąbki, gąski i opieńki, a także rosnące pod ziemią trufle.

    Pierwsze listy grzybów jadalnych dopuszczonych do obrotu pojawiły się w Polsce już w XIX wieku. Według tej listy były to: pieczarka pospolita, pieczara, rydz, gołąbek, grzyb, podgrzybek, smardz, kozia broda i trufla. Obecnie dopuszczone do obrotu są 44 gatunki grzybów. borowik szlachetny (prawdziwek, wszystkie odmiany) (Boletus edulis); czubajka kania (Macrolepiota procera); gąska zielonka (Tricholoma equestre); koźlarz babka (wszystkie odmiany) (Leccinum scabrum); koźlarz czerwony (wszystkie odmiany) (Leccinum rufum); maślak ziarnisty (Suillus granulatus); maślak zwyczajny (Suillus luteus); mleczaj rydz (L. deliciosus); pieprznik jadalny (kurka) (Cantharellus cibarius); podgrzybek brunatny (Xerocomus badius).

    Gdzie i kiedy szukać grzybów?
    Duża część pewnych określonych gatunków grzybów zawiązuje specjalne więzi z określonymi gatunkami drzew. Związek ten nazywany jest mikoryzą. Taki układ jest korzystny zarówno dla rośliny jak i dla grzyba. Zyskują na tym także grzybiarze, którzy przemierzając po raz pierwszy jakiś obszar leśny, są w stanie domyślić się, jakich gatunków grzybów należy spodziewać się w okolicy.

    Borowik szlachetny: występuje od czerwca do października najczęściej rośnie pod świerkami, ale też pod innymi gatunkami drzew.

    Koźlarz babka: występuje od czerwca do października rośnie pod brzozami.

    Koźlarz czerwony: występuje od czerwca do października rośnie  pod  topolą osiką.

    Maślak zwyczajny: występuje od czerwca do października (w bardzo ciepłą jesień, bez silnych przymrozków, do grudnia) najczęściej rośnie pod sosną, rzadziej  jodłą i modrzewiem.

    Pieprznik jadalny (kurka): występuje od czerwca do listopada rośnie pod sosną, świerkiem, dębem i grabem.

    Podgrzybek brunatny: występuje od czerwca do listopada rośnie pod sosnami, świerkami, dębami i bukami

    Gołąbek zielonawofioletowy: występuje od lipca do listopada rośnie pod dębem, bukiem, świerkiem i lipą.

    Gąska zielona: występuje od września do listopada ( w bardzo ciepłą jesień do grudnia)
    rośnie pod sosną zwyczajną.

    Mleczaj rydz: występuje od sierpnia do listopada rośnie pod sosną.

    Źródło: niezalezna.pl