Zdzisław Badocha (1925-1946), ps. „Żelazny”. Żołnierz Armii Krajowej mjr „Łupaszki”. Dywersant i konspirator. Po wojnie został dowódcą 2 szwadronu 5 Wileńskiej Brygady AK.
Brał udział w walkach o Wilno w operacji „Ostra Brama”. W czerwcu 1942 roku podjął najważniejszą decyzję w swoim życiu. Żeby móc walczyć w Armii Krajowej, dodał sobie dwa lata. Faktycznie miał 17 lat, gdy składał przysięgę, przyjął pseudonim „Żelazny”.
W kwietniu ’45 został siłą wcielony do LWP skąd zdezerterował w październiku i przyłączył się do 5 Wileńskiej Brygady AK. Awansował na podporucznika 15 sierpnia 1945 roku, mjr Szendzielarz był inicjatorem tej nobilitacji.
Od ’45 roku nieustanie walczy z KBW, UB, Mo, LWP i NKWD. 7 września 1945 na rozkaz Komendy Okręgu Białostockiego Armii Krajowej jego oddział zostaje zdemobilizowany. Badocha postanawia pojechać do mjr Łupaszki na Wybrzeże. Pół roku później ppor. Badocha zostaje dowódcą patrolu bojowego na województwa gdańskie i szczecińskie. Działa najczęściej w Borach Tucholskich. W wyniku odwetowej akcji UB, MO KBW i wojska Badocha 10 czerwca 1956 roku został ranny w Tulicach, koło Sztumu. Żołnierze przetransportowali swojego podporucznika do majątku Zielenice a następnie do majątku Czernin do znajomego Kaszuba Ottomara Zielke. I kryjówce UB wiedziało od łączniczki mjr. „Łupaszki” – Reginy Żelińskiej-Mordas, ps. „Regina”, która wcześniej została aresztowana . Badocha zginął od granatu 28 czerwca ’46 podczas próby ucieczki. Do dzisiaj nie znane jest miejsce jego pochówku.
Mjr Z. Szendzielarz za zasługi i niezwykłe bohaterstwo 15 maja 1946 przedstawił go do odznaczenia Krzyżem Virtuti Militari. W Czerninie, Koszalinie, w Skórczu w latach 2004-2017 zostały odsłonięte pomniki i tablice pamiątkowe. Młodzież harcerska obiera sobie „Żelaznego” za patrona. w 2016 roku prezydent RP przyznaje Zdzisławowi Badochowi pośmiertnie Krzyż z Mieczami Orderu Krzyża Niepodległości „za wybitne zasługi poniesione w walce z bronią w ręku o suwerenność i niepodległość Państwa Polskiego w latach 1939-1956„.
źródło: wikipedia.org
fot. Żołnierze wyklęci. Antykomunistyczne podziemie zbrojne po 1944 roku praca zbiorowa Wydawnictwo: Oficyna Wydawnicza VOLUMEN
Artykuł powstał dzięki wsparciu programu „Dolny Śląsk Pamięta” przez Fundację KGHM
