Kpt. Władysław Antoni Koba (1914-1949), ps. Marcin, Rak, Tor, Żyła. Nazwisko konspiracyjne: Marcin Gruda. Oficer służby stałej WP i AK, działacz WiN. Od 1945 roku komendant Obwodu Przemyśl organizacji Nie, następnie DSZ. Od września 1945 roku do połowy 1946 kierownik Rady WiN
Do wybuchu wojny we wrześniu 1939 służył jako oficer służby stałej piechoty w 3 Pułku Piechoty Legionów w Jarosławiu. Uczestniczył w kampanii wrześniowej, potem brał udział w obronie twierdzy Modlin. Za męstwo, rozkazem z dnia 16 września 1939, został odznaczony Krzyżem Walecznych. Po kapitulacji Modlina dostał sie do jenieckiego obozu Soldau KL i Stalag II Soldau, z którego został zwolniony ale musiał się meldować się u władz niemieckich w miejscu zamieszkania.
W grudniu 1939 przyjechał do Jarosławia i podjął działalność konspiracyjną w SZP. Wkrótce został zaprzysiężony w SZP-ZWZ. Ostatecznie przydzielony do Placówki ZWZ-AK Pruchnik organizował i szkolił plutony na terenie Obwodu Jarosław. W 1943 został dowódcą plutonu dywersyjnego Obwodu AK Jarosław i oficerem dywersji Obwodu. Inicjował zbrojne i dywersyjne akcje. 11 listopada 1944 za zasługi otrzymał stopień kapitana ze starszeństwem. W tym samym czasie był poszukiwany przez UB i NKWD, dlatego został przeniesiony do Obwodu AK Przemyśl, gdzie 4 stycznia 1945 objął funkcję adiutanta Komendy Obwodu. W Przemyślu przyjął pseudonim „Żyła”.
W 1945, po rozwiązaniu AK objął funkcję Komendanta Obwodu Przemyśl organizacji „NIE”, a następnie, aż do jej rozwiązania, był komendantem Obwodu Przemyśl DSZ ale tam pod konspiracyjnym nazwiskiem „Marcin Gruda”. Podjął pracę w PKP, jednocześnie zaczął działać w WiN-ie.
UB aresztował go 26 września 1947 w Przemyślu. WSR w Rzeszowie 21 października 1948 skazał go skazany na karę śmierci, utratę praw publicznych, obywatelskich i honorowych na zawsze oraz przepadek mienia. Wyrok wykonano 31 stycznia 1949 w więzieniu na Zamku Lubomirskich w Rzeszowie. Ciało pochowano w Rzeszowie w zbiorowej mogile.
Warszawski Sąd Okręgu Wojskowego – 5 lutego 1992 – wydał postanowienie stwierdzające nieważność wyroku WSR w Rzeszowie z 21 października 1948 oraz postanowienia NSW w Warszawie z 5 stycznia 1949.
Dwukrotnie odznaczony Krzyżem Walecznych (1939 i 1944) oraz pośmiertnie przez polskie władze na emigracji, Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami, Krzyżem AK, czterokrotnie Medalem Wojska oraz Krzyżem WiN.
Prezydent RP Lech Kaczyński, 3 maja 2008 odznaczył Władysława Kobę pośmiertnie Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. We wrześniu 2016 został pośmiertnie awansowany na stopień majora. Szczątki W. Koby odnalezione przez zespół prof. Krzysztofa Szwagrzyka spoczęły 17 września 2016 w rodzinnym grobie na cmentarzu w Przemyślu.
źródło: wikipedia.org
fot. Żołnierze wyklęci. Antykomunistyczne podziemie zbrojne po 1944 roku praca zbiorowa Wydawnictwo: Oficyna Wydawnicza VOLUMEN
Artykuł powstał dzięki wsparciu programu „Dolny Śląsk Pamięta” przez Fundację KGHM
