W dniu 29 sierpnia 1526 roku, czyli 491 lat temu, miało miejsce wydarzenie, które zaważyło na losach Europy Środkowej, w tym Dolnego Śląska. Pod Mohaczem wojska Królestwa Węgier poniosły klęskę z rąk Turków.
Władcą Węgier był wówczas Ludwik II Jagiellończyk, syn Władysława Jagiellończyka a wnuk króla Polski Kazimierza Jagiellończyka. Jednocześnie młody, bo zaledwie 20-letni Ludwik był królem Czech. W tamtych czasach dynastia Jagiellonów stała u szczytu swej potęgi w Europie Środkowej. Przedstawiciele rodu zasiadali na tronach Polski, Litwy, Czech i Węgier.
Kiedy jednak na Węgry napadła 80-tysięczna armia turecka pod wodzą Sulejmana Wspaniałego, Ludwik był zdany na własne siły. Miał do dyspozycji jakieś 25 tys. zbrojnych. Wśród nich znajdowało się ok. 1600 ochotników z Polski. Turcy poza przewagą liczebną posiadali również dużo więcej dział.
Bitwa zakończyła się totalną klęską wojsk chrześcijańskich. W trakcie ucieczki z pola bitwy wielu utonęło w rzece. Między nimi był król Ludwik. Jeńcy i ranni zostali wymordowani przez Turków.
W efekcie korona czeska i węgierska przeszły w ręce austriackiego arcyksięcia Ferdynanda I Habsburga. Stało się to na mocy wcześniejszego układu o dziedziczeniu (1515). Ludwik nie miał bowiem syna, któremu mógłby przekazać koronę. Wraz z Czechami pod władzę Habsburgów dostał się Dolny i Górny Śląsk, które stanowiły wówczas prowincje czeskiego państwa. Jednak nie wszyscy Węgrzy zaakceptowali takie rozwiązanie i wybrali własnego, narodowego króla – Jana Zápolyę. Doszło do wojny z Habsburgami, w którą wmieszał się Sulejman, wezwany na pomoc przez… Węgrów.
Ostatecznie w 1541 roku Królestwo Węgier zostało podzielone na trzy części. Habsburgom przypadła część zachodnia, obejmująca dzisiejszą Chorwację i Słowenię. Na wschodzie utworzono zależne od Turcji księstwo Siedmiogrodu, którym rządził ród Zápolyów, a potem Batorych (władcą tego państwa był polski król Stefan). Natomiast środkową część ze stołeczną Budą i Pesztem zagarnął dla siebie Sulejman, włączając do osmańskiego imperium. W jego granicach pozostały przez 150 lat – aż do bitwy pod Wiedniem (1683).
Artykuł powstał dzięki pomocy Fundacji KGHM Polska Miedź
