Jan Rzepecki (1899-1983), ps. Białynia, Ożóg, Burmistrz, Górski, Krawczyk, Ślusarczyk, Prezes, Rejent, Sędzia, Wolski. Płk piechoty WP, delegat Sił Zbrojnych na Kraj w 1945.
W wojnie obronnej był szefem III Oddziału Operacyjnego w sztabie Armii Kraków. 20 października przedarł się do stolicy. W SZP i ZWZ od października ’39, później w Komendzie Głównej AK był szefem Biura Informacji i Propagandy. W lipcu ’40 został mianowany pułkownikiem służby stałej, a od października szefem Biura Informacji i Propagandy Komendy Głównej ZWZ-AK, którym kierował aż do upadku Powstania Warszawskiego. Dzięki niemu rozwinęła się prasa konspiracyjna i propaganda dywersyjna (akcja „N”). Przez rok (1941-1941) był redaktorem miesięcznika wojskowego „Insurekcja”
W 44, po powstaniu warszawskim wywieziony niewoli niemieckiej do Oflagu II C Woldenberg, z którego wrócił w marcu 1945. Został zastępcą komendanta organizacji NIE, Był organizatorem i dowódcą Delegatury Sił Zbrojnych. Był zwolennikiem zakończenia pozbawionej perspektyw walki zbrojnej i podjęcia działalności politycznej – w sierpniu 1945 roku rozwiązał Delegaturę Sił Zbrojnych na Kraj. Był w Radzie Propagandowej, złożonej z przedstawicieli AK i Delegatury Rządu RP na Kraj, wszedł w skład Kierownictwa Walki Podziemnej, którą utworzono w lipcu 1943 . W marcu 1944 r. złożył na ręce gen. Tadeusza „Bora”-Komorowskiego, Dowódcy AK, memoriał „Ocena położenia”, konstatujący „przesuniecie się światopoglądów na lewo” i domagający się idących w tym kierunku przemian politycznych. Autor broszury „W rocznicę czynu wrześniowego (1940) i współautor zbioru „Siły Zbrojne Trzeciej Rzeczypospolitej” (1942, 1943).
Założył Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość, konspiracyjną organizację (wrzesień1945) której celem nadrzędnym miała być przede wszystkim walka propagandowa i polityczna. Wkrótce został aresztowany. Było to 5 listopada 1945. Podczas przesłuchań uwierzył bezpiece. Kiedy otrzymał od nich gwarancje nietykalności, ujawnił wszystkich swoich współpracowników. Wydał również cały majątek AK- milion dolarów w złocie i banknotach, drukarnie, archiwa i radiostacje. Funkcjonariusze słowa nie dotrzymali, do więzień trafiało coraz więcej żołnierzy podziemia niepodległościowego.
Jan Rzepecki został skazany w 1947, razem ze swoimi współpracownikami w procesie pokazowym na karę 8 lat więzienia ale Bierut ułaskawił go i został wypuszczony dwa dni później. W 1949 ponownie aresztowany, na wolność wyszedł w grudniu 1955.
Został odznaczony Virtuti Militari V klasy – 1923, Krzyżem Niepodległości – 1932, Medal Dziesięciolecia Odzyskania Niepodległości, Krzyżem Walecznych – trzykrotnie, ostatni 1944, Order Orła Białego – pośmiertnie 1995.
źródło: www.1944.pl/powstancze-biogramy/jan-rzepecki,838.html
fot. Żołnierze wyklęci. Antykomunistyczne podziemie zbrojne po 1944 roku praca zbiorowa Wydawnictwo: Oficyna Wydawnicza VOLUMEN
Artykuł powstał dzięki wsparciu programu „Dolny Śląsk Pamięta” przez Fundację KGHM
