Jan Szczurek-Cergowski: Walczył pod Iłżą, Tarnawatką i Tomaszowem Lubelskim…brał udział w Powstaniu Warszawskim – jego dwóch synów również

Jan Szczurek-Cergowski (1897-1972), ps. Sławbor, Mestwin, Cios, Wiesław. Oficer służby stałej artylerii WP, pułkownik (1944). Do 1938 posługiwał się nazwiskiem Jan Szczurek.

Brał udział w wojnie obronnej 1939, był oficerem sztabu płk. Stanisława Tatara, dowódcy artylerii dywizyjnej 3. DP Leg., następnie oficerem sztabu zgrupowania 3. DP Leg., dowodzonego przez płk. St.Tatara. Walczył pod Iłżą, Tarnawatką i Tomaszowem Lubelskim. Po zakończeniu działań wojennych próbował przedostać się na Zachód ale został zdradzony przez przewodnika. Niemcom jednak uciekł z aresztu dwa tygodnie później.

W konspiracji był od października 1939, w Służbie Zwycięstwu Polski – Związku Walki Zbrojnej, na terenie Zamojszczyzny, w grupie organizowanej przez płk. Stanisława Tatara “Erazma”. Wkrótce przyjechał do Warszawy i wstąpił do Narodowej Organizacji Wojskowej – wiosną 1941. Został Komendantem Okręgu Stołecznego w stopniu majora. W lutym lub marcu 1942 wraz z częścią swojego Okręgu przeszedł do Armii Krajowej, gdzie został szefem utworzonego w tym czasie Wydziału Artylerii III Oddziału Komendy Głównej AK. Od 3 sierpnia brał udział w Powstaniu Warszawskim – jego dwóch synów również.

Po Powstaniu, uciekł z kolumny prowadzonej do Ożarowa. Kontynuował działalność konspiracyjną – od października 1944 jako Komendant Obszaru Zachodniego AK, następnie “Nie”, współzałożycielem Zrzeszenia “WiN” i następnie prezesem Zarządu Obszaru Zachodniego.

5 listopada 1945 został aresztowany. 3 lutego 1947 Rejonowy Sąd Wojskowy w Warszawie skazał go na 7 lat więzienia z zaliczeniem aresztu śledczego. Dwa dni później, Bierut ułaskawił go w pierwszym dniu swojego urzędowania, i następnego dnia wyszedł na wolność. 30 września 1950 UB aresztował go ponownie. Tym razem Rejonowego Sądu Wojskowego w Warszawie, 2 lipca 1953 skazał go na 15 lat więzienia. 24 marca 1956, Rada Państwa zmniejszyła wyrok do 8 lat więzienia i zawiesiła wykonanie reszty kary na 2 lata. Jan Szczurek-Cergowski z więzienia został zwolniony 30 kwietnia 1956. A 14 lutego 1957 postanowieniem Naczelnej Prokuratury Wojskowej został zrehabilitowany.

Jan Szczurek-Cergowski był odznaczony Medalem Niepodległości (1933), Złotym Krzyżem Zasługi (1938), Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami (1944), Krzyżem Virtuti Militari V klasy (wręczony osobiście przez Dowódcę AK gen. “Bora” Komorowskiego na linii 22 września 1944 r.). Jest pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

źródło: wikipedia.org; https://www.1944.pl

fot. Żołnierze wyklęci. Antykomunistyczne podziemie zbrojne po 1944 roku praca zbiorowa Wydawnictwo: Oficyna Wydawnicza VOLUMEN

Artykuł powstał dzięki wsparciu programu „Dolny Śląsk Pamięta” przez Fundację KGHM

 

PODZIEL SIĘ

ZOSTAW ODPOWIEDŹ