Edward Jan Jasiński 1897-1945), ps. Nurt, Karol, Karf, Karw, Stefan, Jan Kamiński, Edward Kaszyński. Żołnierz WP, komendant Inspektoratu Rejonowego Lublinie, dowódca 8. Pułku Piechoty Legionów AK.
W czasie kampanii wrześniowej walczył w okolicach Ciechanowa, dowodził I Batalionem 32. Pułku Piechoty, następnie wszedł w skład załogi Modlina. Po kapitulacji twierdzy 29 września 1939 roku dostał się obozu jenieckiego w Działdowie, z którego został zwolniony w październiku 1939 roku na mocy umowy kapitulacyjnej. Pół roku później, jako zastępca komendanta Obwodu Kraków-Miasto włączył się w konspirację ZWZ a od lipca 1941 roku został skierowany do Inspektoratu Rejonowego ZWZ Puławy. W listopadzie 1941 roku został przeniesiony do Okręgu ZWZ/AK Lublin na stanowisko inspektora okręgowego Wojskowej Służby Ochrony Powstania. Brał udział w przeprowadzaniu akcji scaleniowej z NOW i BCh.
W lutym 1944 roku został Komendantem Inspektoratu Rejonowego Lublin AK. Organizował dywersję i oddziały partyzanckie. Kierował przygotowaniami do Akcji „Burza”, w lipcu 1944 roku dowodził odtworzonym 8. Pułkiem Piechoty Legionów AK, po jego rozwiązaniu powrócił do Lublina. Podtrzymywał łączność z obwodami, nakazał tworzenie siatki wywiadowczej w strukturach PKWN. Przygotował plan odbicia więźniów z więzienia na Zamku Lubelskim. Z jego inicjatywy na terenie Lublina utworzono drużyny bojowych do wykonywania wyroków podziemnego sądownictwa i dywersji.
Edward Jan Jasiński został aresztowany 16 października 1944 roku przez kontrwywiad Armii Czerwonej SMIERSZ w Lublinie, osadzony w areszcie NKWD przy ul. Chopina. Potwierdził jedynie fakt swej przynależności do AK. Został przekazany UB i osadzony w izolatce na Zamku Lubelskim. Śledztwo trwało miesiąc i tyle samo tortury.
Został skazany na karę śmierci przez Wojskowy Sąd Okręgowy w Lublinie 7 marca 1945 roku i pozbawiony praw publicznych na zawsze. Wyrok wykonano 15 marca 1945 roku, zastrzelono go na noszach. Jak twierdzą świadkowie, „wyniesiono go na egzekucję na noszach, bo był tak bardzo zmaltretowany”. Nie wiadomo gdzie złożono ciało, symboliczny grób znajduje się na cmentarzu przy ul. Unickiej w Lublinie.
Sąd Najwyższy w Warszawie zrehabilitował go 24 października 1990 roku. Edward Jan Jasiński został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari, Krzyżem Niepodległości, Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami i Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918-1921.
źródło: wikipedia.org
fot. Żołnierze wyklęci. Antykomunistyczne podziemie zbrojne po 1944 roku praca zbiorowa Wydawnictwo: Oficyna Wydawnicza VOLUMEN
Artykuł powstał dzięki wsparciu programu „Dolny Śląsk Pamięta” przez Fundację KGHM
