Wspominamy bohaterów: Kazimierz Załęski -dowódca oddziałów partyzanckich NSZ i AK… był więziony i represjonowany


Kazimierz Załęski (1919-2009), ps. Bończa. Jerzy Gąsiorowski, Generał Brygady Wojska Polskiego, dowódca oddziałów partyzanckich NSZ i AK, więzień okresu stalinowskiego. Po wojnie był więziony i represjonowany. Pisał wspomnienia.

Kazimierz Załęski walczył w wojnie obronnej w 1939, dowodził 28 Pułkiem Artylerii Lekkiej. Po kapitulacji Warszawy – 26 września – zniszczył dwie haubice rozstawione na Cmentarzu Powązkowskim i rozwiązał swój pluton. konspiracyjną i przeniósł się do Radomia gdzie rozpoczął działalność konspiracyjną w strukturach Służby Zwycięstwu Polsce. Został komendantem dzielnicy Zamłynie.

Potem wstąpił do NSZ Kamień i dopiero wtedy przyjął pseudonim “Bończa”. Następnie wraz z żołnierzami przeszedł do Armii Krajowej, gdzie został dowódcą samodzielnego Oddziału Partyzanckiego Bończa a następnie 2 kompanii 25 p.p. AK. Brał udział w Akcji „Burza”, dowodził ale 28 września 1944 roku podczas ataku na posterunek niemieckiej żandarmerii w Przysusze, został ciężko ranny. Od wiosny 1944 roku działał w Opoczyńskie. W wyniku rozmów z dowódcami Okręgu Piotrkowskiego AK powstał Oddział Partyzancki „Bończa”, który został podporządkowany łódzkiemu Kedywowi.

Zaraz po wojnie, w Kielcach rozpoczął współpracę z organizacją podziemną NIE, został komendantem. Zorganizował kanał przerzutowy na Zachód przez Czechosłowację.

Podjął studia w Krakowie w Akademii Górniczo-Hutniczej ale pod fałszywym nazwiskiem. Tam też miał kontakty z WiN. W roku akademickim 1947/48 – jako Jerzy Gąsiorowski – przeniósł się do Poznania. Studiował w Wyższej Szkole Handlowej.

UB aresztowała go 1949 roku w Warszawie, poddany ciężkiemu śledztwu i skazany na pięć lat więzienia za działalność antykomunistyczną w NSZ. Karę odbywał we Wronkach i w kopalni węgla kamiennego „Jawiszowice”.

Na wolność wyszedł warunkowo w 1953 z nakazem zarejestrowania się. Wyjechał do Wrocławia, kontynuował studia na Uniwersytecie Wrocławskim na Wydziale Geologii, gdzie został asystentem ale już pod swoim nazwiskiem. Po uzyskaniu dyplomu w 1956 wyjechał do Kielc, pracował w wyuczonym zawodzie w Stacji Świętokrzyskiej Instytutu Geologicznego. Załęski zatrudniał tam wypuszczanych z więzień żołnierzy podziemia. Był też jak wielu leśnych żołnierzy represjonowany i inwigilowany.

Po przejściu na emeryturę jeszcze więcej zajmował się działalnością społeczną i charytatywną, ukierunkowaną na pomoc i upamiętnianie żołnierzy AK.

Był współinicjatorem założenia Światowego Związku Żołnierzy AK i prezesem Zarządu Okręgu Kieleckiego „Jodła” oraz Stowarzyszenia Orląt Armii Krajowej w Kielcach. Sprowadzał sprzęt medyczny i lekarstwa. Fundował nagrody dla zdolnych uczniów. Zabiegał o upamiętnienie miejsc pamięci narodowej. Na cmentarzu w Żarnowie utworzył kwaterę żołnierzy 25. Pułku Piechoty AK, na którą przenosił prochy żołnierzy z rozsianych partyzanckich mogił. Publikował wspomnienia w miesięczniku kulturalno-historycznym „Kurier – Kultura i Rzeczywistość”.

Kazimierz Załęski „Bończa” został odznaczony: Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari i dwukrotnie Krzyżem Walecznych. Krzyżem Armii Krajowej, Krzyżem Partyzanckim, Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Więźnia Politycznego.

W 2008 został awansowany do stopnia generała brygady. Był honorowym obywatelem Piotrkowa Trybunalskiego, Przysuchy i Żarnowa. „Za pracę z młodzieżą, przy zachowaniu najwyższych wartości płynących z tradycji i historii” otrzymał nagrodę Kongresu Polonii w Szwecji.

Także tytuł Zasłużonego Dla Powiatu Opoczyńskiego, Nagrodę Miasta Kielce (2004) i medal Bene Merenti Civitas Radomiensis.

źródło: www.pgi.gov.pl

Artykuł powstał dzięki wsparciu Gminy Wrocław

PODZIEL SIĘ

ZOSTAW ODPOWIEDŹ