Kształtowanie Polski Niepodległej. Eugeniusz Felicjan  Kwiatkowski: żołnierzem Legionów Polskich. Patronował idei utworzenia Centralnego Okręgu Przemysłowego

Eugeniusz Felicjan  Kwiatkowski (1888-1974), wicepremier rządu II RP, minister przemysłu i handlu (1926–1930), minister skarbu (1935–1939), inżynier chemik, ekonomista. Był żołnierzem Legionów Polskich w czasie I Wojny Światowej. Przewrót majowy w 1926 to początek jego kariery politycznej. Dążył do powstania Dalekomorskiej Floty Rybackiej.

Opracował 4-letni plan inwestycyjny, który przewidywał rozbudowę infrastruktury, zwiększenie potencjału obronnego kraju, przygotowanie fundamentów dla przyszłej rozbudowy przemysłu, łącznie z aktywizacją Staropolskiego Okręgu Przemysłowego.

To dzięki niemu powstało miasto i port w Gdyni oraz Stalowa Wola. Rozwój gospodarczy Polski widział również w przemyśle chemicznym. Powstały zakłady azotowe w Chorzowie i Tarnowie.

Jego wnikliwi umysł, patrzenie perspektywiczne i zaufanie rządu doprowadziło do postępu gospodarczego, Jak mówił Jan Nowak-Jeziorański: “Przeszedł Kwiatkowski do historii jako twórca Gdyni, ale określenie to znacznie zawęża jego rolę. Polegała ona na ocaleniu i umocnieniu niezależności gospodarczej, bez której Polska nie mogła się ostać jako niepodległe Państwo”.

Eugeniusz Kwiatkowski studiował chemię na Politechnice Lwowskiej i Monachium. Był członkiem Polskiego Związku Wojskowego, która przekształciła się w tajną Armię Polską. Wówczas był członkiem młodzieżowych organizacji niepodległościowych “Zet” i “Zarzewie” oraz Polskich Drużyn Strzeleckich.

Kiedy w drugiej połowie 1910 na krakowskim zjeździe „Zarzewia” powołano tajną Legię Niepodległości kierującą akcją polityczną i wojskową środowisk „zarzewiackich” – Kwiatkowski został członkiem Delegacji Okręgowej w Monachium. Trzy lata później namówiony przez przyjaciela Józefa Kożuchowskiego, wraca do Polski. W Lublinie otrzymuje posadę wicedyrektora w prywatnej gazowni. Wybuch I wojny światowej jest skutkiem rozłamu wielu ruchów i organizacji patriotycznych. W latach 1916-1920 był w Legionach a później Wojsku Polskim. Gdy wracał do cywila był w stopniu podporucznika. Zaczął pracę  na Politechnice Warszawskiej na stanowisku docenta. Już wtedy pracował nad ogłoszoną w 1923 rozprawą “Zagadnienia przemysłu chemicznego na tle wielkiej wojny”.

W międzyczasie współpracował z Ignacym Mościckim, który wysoko ocenił wiedzę, kompetencje i zmysł organizacyjny Kwiatkowskiego. Przewrót majowy zmienił scenę polityczną. Gdy Ignacy Mościcki został prezydentem, Kwiatkowski otrzymał tekę przemysłu i handlu w drugim rzą­dzie Kazimierza Bartla. Z jego rekomendacji objął 8 czerwca 1926 tekę przemysłu i handlu w drugim rządzie Bartla. Dzierżył ją do grudnia 1930 r. w siedmiu kolejnych gabinetach. Wszedł do rządu jako „człowiek Mościckiego”, postać na politycznym firmamencie nie znana. Patronował idei utworzenia Centralnego Okręgu Przemysłowego a także koncepcji rozbudowy infrastruktury, obronności i przemysłu. Powszechna Wystawa Krajowa w Poznaniu, była też sukcesem Kwiatkowskiego, którą zorganizowano z okazji dziesięciolecia odzyskania niepodległości, aby zaprezentować dorobek odrodzonego państwa.

Gdy w końcu 1930 r. odchodził z rządu, nazwisko jego, nierozerwalnie związane z budową Gdyni, sukcesem Powszechnej Wystawy Krajowej w Poznaniu, Zorganizowano ją z okazji dziesięciolecia odzyskania niepodległości, aby zaprezentować dorobek odrodzonego państwa. Z rządu odszedł w 1930 roku, jego liberalne poglądy nie odpowiadały Józefowi Piłsudskiemu.

Kiedy wybuchła II Wojna Światowa, został ewakuowany wraz z rządem do Rumunii, gdzie został internowany. Do Polski wrócił po wojnie, przyjął stanowisko kierownika Delegatury Rządu ds. Odbudowy Wybrzeża oraz Przewodniczącego Planu Rozbudowy Miasta. Został posłem na Sejm Ustawodawczy w latach 1947-1952. Nie mógł pogodzić się z komunistami, został odsunięty. Wizja rozbudowy miasta i portu w Gdyni rozmijała się z koncepcją komunistów.  Eugeniusz Kwiatkowski powrócił do pracy naukowej, przeniósł się do Krakowa. Wykładał historię gospodarczą świata w Wyższej Szkole Handlu Morskiego w Gdyni i na Uniwersytecie Jagiellońskim.

Eugeniusz Kwiatkowski otrzymał złotą odznakę Zasłużonego Pracownika Morza, Krzyż Komandorski i Gwiazdę Orderu Odrodzenia Polski. Mila możliwość ocenić projekt Portu Północnego, który został mu wysłany. Uniwersytet Gdański nadał mu doktorat honoris causa.

Jest autorem wielu publikacji, do dzisiaj uznawanych za niezwykle cenne, w tym: “Dysproporcje. Rzecz o Polsce przeszłej i obecnej”, “Zarys dziejów gospodarczych świata”, “Polskę i jej morze” i “Nowoczesną chemię przemysłową”.

źródło: delibra.bg.polsl.pl

Artykuł powstał dzięki wsparciu programu „Dolny Śląsk Pamięta” przez Fundację KGHM

 

PODZIEL SIĘ

ZOSTAW ODPOWIEDŹ