Stanisław Władysław Maczek: bohater dwóch wojen światowych…twórca “lotnej kompanii szturmowej”

Stanisław Władysław Maczek (1892 – 1994), ps. Rozłucki. Legionista, uczestnik dwóch wojen światowych, generał broni Wojska Polskiego.

W czasie I Wojny Światowej walczył na froncie włoskim, w armii austro-węgierskiej. Gdy ukończył Szkołę Oficerów Rezerwy III Korpusu, został dowódcą plutonu w 3 pułku Piechoty Obrony Krajowej w Grazu. Później przeniesiony do 2 Pułku Tyrolskich Strzelców Cesarskich, skąd pojechał na front włoski. Gdy przebywał w Steyr został instruktorem szkoły oficerskiej XIV Korpusu, awansował na podporucznika i dowódcę kompanii. Wskutek ran odniesionych w bitwie, miał trzymiesięczną przerwę, po czym wrócił na front włoski. Zdezerterował 11 listopada 1918 roku i przedostał się do Krosna, by trzy dni później wstąpić do Wojska Polskiego. Został dowódcą kompanii krośnieńskiej, która wsławiła się brawurowymi akcjami w czasie wojny polsko-ukraińskiej (przejął pociąg ukraiński, węzeł kolejowy, wioskę Felsztyn).

Generał Maczek jest twórcą “lotnej kompanii szturmowej”, która mogła błyskawicznie przemieszczać się w terenie. Zwycięskie bitwy zostały docenione przez Józefa Piłsudskiego – jako kapitan walczył o Buczacz, Czortków, Husiatyn a potem na Wołyniu, w wojnie polsko-bolszewickiej, gdzie przywrócił swój batalion szturmowy, dzięki czemu udało się polskiej dywizji kawalerii iść śladami armii Budionnego na Warszawę.

W dwudziestoleciu międzywojennym dalej pełnił zawodową służbę wojskową, awansował, skończył Kurs Doszkolenia w Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie. Przed wybuchem II Wojny Światowej był podpułkownikiem. W bitwach pod Jordanowem, Wiśniczem, Łańcutem i Rzeszowem zadał Niemcom duże straty. Po napaści Sowietów na Polskę razem ze swoimi żołnierzami przedostał się do Francji, gdzie utworzył 10 Brygadę Kawalerii Pancernej, z którą wyruszył do Szampanii by walczyć razem z Francuzami. Następnie ze swoim oddziałem przedostał do Anglii. Tam m.in. brał udział w bitwie pod Falaise, następnie w Belgii i Holandii.

Generał Maczek w maju 1945 roku, w niemieckiej bazie Kriegsmarine, przyjął kapitulację dowództwa twierdzy, za co 1 czerwca 1945 awansował do stopnia generała dywizji. Dzięki niemu i jego żołnierzom w Haren, niemieckim miasteczku powstało polskie miasteczko dla 5 tysięcy Polaków, jeńców byłych niemieckich obozów, znane jako Lwów i Maczków.

Po wojnie Stanisław Maczek zamieszkał w Anglii. W Polsce, w 1946 roku, zostało mu odebrano obywatelstwo i stopień generała. Dopiero rząd PRL premiera Mieczysława Rakowskiego w 1989 roku  uchylił uchwałę pozbawiającą Maczka obywatelstwa.

Holendrzy z wdzięczności przyznali mu honorowe obywatelstwo i emeryturę. Prezydent RP na uchodźctwie w 1990 roku awansował go do stopnia generał broni. Zmarł w wieku 102 lat w Edynburgu, jest pochowany na cmentarzu żołnierzy polskich w Bredzie.

Generał Stanisław Maczek posiadał 37 orderów i odznaczeń, w tym: Order Orła Białego, Krzyż Kawalerski Orderu Virtuti Militari, Krzyż Złoty Orderu Virtuti Militari, Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari, Wielką Wstęgę Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Walecznych – trzykrotnie. Krzyż Zasługi z Mieczami…

źródło: wikipedia.org

Artykuł powstał dzięki wsparciu programu przez Gminę Wrocław

PODZIEL SIĘ

ZOSTAW ODPOWIEDŹ