Bezpośrednim i natychmiast odczuwalnym rezultatem powstania było usunięcie z obszaru plebiscytowego SIPO i utworzenie polsko-niemieckiej formacji zbrojnej o nazwie Policja Plebiscytowa, Abstimmungpolizei (APO). Powstanie zakończyło się więc częściowym sukcesem. Miało ono również istotne znaczenie z wojskowego punktu widzenia. Było bowiem pierwszą poważniejszą konfrontacją zbrojną polskich i niemieckich organizacji konspiracyjnych na Górnym Śląsku w warunkach sprawowania władzy przez Międzysojuszniczą Komisję Rządzącą i Plebiscytową. Tak czy inaczej, właśnie decyzja tej komisji o likwidacji SIPO a powołaniu APO, podjęta 24 sierpnia, była równoznaczna z zakończeniem powstania.
W nowo utworzonej Policji Plebiscytowej, Abstimmungpolizei (APO) miała służyć ta sama liczba Górnoślązaków polskojęzycznych i niemieckojęzycznych. To dotyczyło również kadry oficerskiej, a Rada Międzysojusznicza nie brała pod uwagę polskich oficerów spoza Śląska. Z tym jednak mieliśmy problem, bo w byłej armii pruskiej Polacy bardzo rzadko byli dopuszczani do stopni oficerskich, a jeśli już, to takim mógł się stać szlachcic z Wielkopolski, a nie śląski górnik. Wojciech Korfanty uciekł się do fortelu. Zobowiązał się, że w przeciągu 14 dni przedstawi stosowną liczbę polskich oficerów służących w armii polskiej, a urodzonych na Górnym Śląsku. Po cichu w Warszawie szybko nadano rangi oficerskie pewnej liczbie zdolnych i inteligentnych śląskich podoficerów i w ten sposób udało się wyjść z kłopotu.
Policja Plebiscytowa już w pierwszych tygodniach istnienia zmieniła nazwę na Policję Górnego Śląska. Po raz pierwszy na tej ziemi doszło do równouprawnienia języka polskiego z niemieckim w stosunkach policji z obywatelem. Komendantem Głównym Policji został francuski generał Georges Ponnet. W pół roku później jego funkcje przejął włoski pułkownik Pezenti. Siedziba Komendy Głównej mieściła się w Opolu. Dla grupy opolskiej jako komendanta przydzielono Anglika majora Dunn, w Gliwicach komendę objął Włoch major Renzetti, natomiast w Katowicach Francuz major Feyler. Zorganizowani czterotygodniowe kursy szkolenia korpusu Policji Górnego Śląska.
W dniach III powstania śląskiego Policja Górnego Śląska przestała faktycznie istnieć. Część jej polskich funkcjonariuszy rozbroiła swoich niemieckich kolegów i podjęła służbę w oddziałach powstańczych. Inni policjancie znaleźli się w szeregach powołanej pod koniec maja 1921 Żandarmerii Polowej Górnego Śląska. Powołana zarządzeniem władz powstańczych miała ona zapewnić wykonywanie zarządzeń władz cywilnych i wojskowych, a także troszczyć się o bezpieczeństwo ludności. Dowódcą Żandarmerii został kapitan Maksymilian Żyła. Po zakończeniu powstania przywrócono Policję Górnego Śląska, która służyła jeszcze do 16 czerwca 1922 i wówczas przekazała swe urzędowanie nowo powstałej Policji Województwa Śląskiego, w Polsce międzywojennej działającej równolegle do Policji Państwowej. Do tej nowej formacji włączono również Straże Gminne, które zawiązywały się w okresie konsolidacji samoorganizujących się śląskich społeczności lokalnych.
Równolegle do działania po II powstaniu polsko-niemieckiej policji APO na obszar plebiscytowy przybywały oddziały wojsk alianckich, które zobowiązywały się dbać o bezpieczeństwo ludności oraz stosowne dla plebiscytu warunki bezstronności.
Plebiscyt przeprowadzony na Górnym Śląsku od samego swego zamysłu nie miał być stwierdzeniem narodowości głosujących, ale wyrazem ich woli co do przynależności obszaru górnośląskiego do jednego z dwóch państw: Niemiec albo Polski. Stąd, agitacja ze strony Niemiec była adresowana również do Polaków, starając się ich przekonać, iż państwo niemieckie zapewni im lepsze warunki bytu. Samo głosowanie miało być tylko formą wyrażenia opinii, w oparciu o którą konkretne decyzje polityczne miały być podjęte przez Międzysojuszniczą Komisję Rządzącą i Plebiscytową. W założeniu Komisja miała być organem bezstronnym. W istocie jednak obecni w niej Anglicy i Włosi sprzyjali stronie niemieckiej, zaś sympatie do Polaków okazywali jedynie Francuzi.

Publikacja powstała dzięki wsparciu Fundacji KGHM Polska Miedź
















