Wojciech Prawdzic Cybulski- krzewiciel polskości we Wrocławiu

Wojciech Prawdzic Cybulski Urodził się dnia 10. kwietnia 1808 r. w Koninie pod Lwówkiem w powiecie bukowskim Wielkiego Ks. Poznańskiego. Pochodził z niezamożnej rodziny, jego ojciec był zarządcą majątku hrabiostwa Łąckich. Szkołę elementarną ukończył w Lwówku a maturę zdał w roku 1828 w poznańskim gimnazjum. Na studia filologiczne wyjechał już do Berlina, gdzie początkowo studiował filologię klasyczną i historię, uczestnicząc m.in w wykładach Hegla. Spotkanie z Adamem Mickiewiczem spowodowało jednak zmianę jego zainteresowań – kierunkował się odtąd ku studiom z literatury słowiańskiej.

Bardzo chciał wziąć udział w powstaniu listopadowym, więc roku 1831 wyjechał potajemnie z Berlina. Dwudziestolatek walczył pod Grochowem, Wawrem, Dębem, Iganiami i Ostrołęką otrzymując siedemnaście ran jako stygmat patriotyzmu i bohaterstwa. Podczas bitwy pod Rutkami mimo odniesionych ran, dostał się do niewoli rosyjskiej. Karą wówczas były głównie zsyłki, więc Wojciech Cybulski swoją odbył w Wilnie i Bobrujsku. Oddzielony od swojego środowiska uczy się języka rosyjskiego i zaznajamias z rosyjską literaturą, co ma duża znaczenie dla przyszłego slawisty.

Po uwolnieniu w roku 1833 w drodze do Berlina został ponownie aresztowany przez władze pruskie i osadzony w twierdzy w Świdnicy. Po zwolnieniu umożliwiono mu dokończenie studiów na berlińskiej uczelni.

W roku 1836 obronił doktorat i wówczas rozpoczęła się jego praca wykładowcza. Habilitował się jako docent języków i literatur słowiańskich. Prowadził cykle wykładów z języków słowiańskich na Uniwersytecie, a następnie, po uzyskaniu stypendium odbywał podróże naukowe do krajów południowosłowiańskich. Wykładał kolejno w Pradze, Wiedniu, Bratysławie, Belgradzie, Zagrzebiu, Budapeszcie i Krakowie. Osiadał w Berlinie, gdzie w roku 1841 habilitował się i objął stanowisko prywatnego docenta na berlińskim uniwersytecie, gdzie pracował do roku 1859.

W tymże roku powrócił do Wrocławia gdzie na Uniwersytecie Wrocławskim objął Katedrę Filologii Słowiańskiej. 16 kwietnia 1860 wygłosił swój pierwszy wykład. Wykładał historię języków i narzeczy słowiańskich, dzieje literatur słowiańskich, najstarsze dzieje Słowian. W wykładach wiele uwagi poświęcał najstarszym słowiańskim zabytkom językowym, poezji polskiej XVI wieku, twórczości Adama Mickiewicza, poezji ludowej, najstarszej poezji czeskiej, omawiał Pieśni Igora.

Wykłady uniwersyteckie miewał z rozmaitych gałęzi slawistyki, główny oczywiście kładąc nacisk na rzeczy ojczyste, tak historyczno-literackie i krytyczne, jak językoznawcze, a także o literaturze polskiej najnowszej. Równocześnie pisze Cybulski dużo.

Równocześnie z powołaniem do Wrocławia wszedł w związek małżeński z Józefą Machczyńską, córką radcy stanu Marcelego i Ewy z Luboradzkich, siostrą wybitnego prawnika warszawskiego Konrada i autorki znanej z poezji i pism treści wychowawcze Antoniny Machczyńskiej.

Dnia 15 lutego r. 1867 miał swoją ostatnią prelekcję o runach. Powróciwszy do domu spędził wieczór obchodząc imieniny małej córeczki. Około północy zawołał, że oddechu zabrakło mu w piersiach— w dwie godziny później nie żył. Pracując gorliwie i wytrwale został zaskoczony nagłym zgonem. Zmarł na atak serca 16 lutego 1867 roku.

Cybulskiego pochowano na zlikwidowanym w roku 1967 cmentarzu parafialnym pw. św. Doroty we Wrocławiu, na terenie którego obecnie znajduje się Park Andersa. Ocalała płyta nagrobna, z inskrypcją w języku polskim, która została wmurowana w południową ścianę kościoła św. Maurycego.

We Wrocławiu nie zapomniano o Cybulskim. Jeszcze w 1945 r. razem Władysławem Nehringiem i Ignacym Chrzanowskim – został patronem jednej z ulic w centrum miasta. W 1961 r. z inicjatywy Towarzystwa Miłośników Wrocławia w głównym gmachu Uniwersytetu Wrocławskiego zawisła tablica pamiątkowa poświęcona „krzewicielom polskości we Wrocławiu” – Wojciechowi Cybulskiemu i Władysławowi Nehringowi.

Publikacja powstała dzięki wsparciu Fundacji KGHM Polska Miedź

PODZIEL SIĘ

ZOSTAW ODPOWIEDŹ