Getta: początek zaplanowanej przez Niemców całkowitej eksterminacji ludności żydowskiej

Już na początku II wojny światowej w 1939r. Żydzi byli silnie represjonowani, oraz izolowani od polskiego społeczeństwa. Na ziemiach Polskich utworzonych zostało ok. 400 zamkniętych dzielnic mieszkaniowych dla Żydów, potocznie zwanych gettami. Żydowskie dzielnice mieszkaniowe były zamkniętymi obszarami, zazwyczaj strzeżonymi od zewnątrz. Na granicach szczegółowo sprawdzano przewożone towary. Ludność nie miała możliwości wychodzenia poza granice getta, które było otoczone murem, lub zasiekami z drutów kolczastych.

Tylko nielicznym udawało się opuścić na chwilę strzeżone dzielnice, lecz tym celu trzeba było uzyskać specjalną przepustkę, których ilość stopniowo zmniejszano . Ponieważ dzielnice te były całkowicie zależne od dostaw żywności i energii uwięzieni mieszkańcy cierpieli i umierali z powodu chorób, głodu i wycieńczenia. Stanowiło to początek zaplanowanej przez Niemców całkowitej eksterminacji ludności żydowskiej.

Fundamentalnym celem zakładania gett było odizolowanie ludności żydowskiej od reszty społeczeństwa zamieszkującego daną miejscowość, choć nazistowskie Niemcy tłumaczyły je ochroną przed chorobami zakaźnymi. Nosicielami chorób mieli być Żydzi, o czym w wielu dzielnicach świadczyły tablice ostrzegające przed zagrożeniem epidemiologicznym. Na odizolowanych terenach wielokrotnie wybuchały epidemie tyfusu, lecz związane były one bezpośrednio z ciężkimi warunkami panującymi w obozach, brakiem opieki zdrowotnej, czy też przeludnieniem.

W październiku 1939 roku niemieckie władze okupacyjne założyły pierwsze getto w Polsce znajdujące się w Piotrkowie Trybunalskim. Funkcjonowało ono do 29 października 1942 roku. Przymusem zamieszkania w piotrkowskim getcie objęto wszystkich obywateli należących do żydowskiej gminy wyznaniowej.

Największym gettem znajdującym się na terenach okupowanej Polski było getto warszawskie, utworzone przez władze niemieckie 2 października 1940 roku. Jednocześnie było ono największym w całej okupowanej Europie. Łączna liczba mieszkańców wynosiła 450 tysięcy. Z powodu trudnych warunków środowiskowych śmiertelność warszawskiego getta rosła w zastraszającym tempie i wynosiła nawet 5 tysięcy osób dziennie. Podczas akcji wysiedleńczej prowadzonej od 22 lipca do 21 września 1942 blisko 75% osób zamieszkałych getto zostało wywiezionych i zamordowanych w obozie zagłady w Treblince. Szacuje się że łączna liczba ofiar warszawskiego getta wynosi ok 400 tys. osób, z czego ok.92 tysiące poniosła śmierć w Warszawie (stając się głównie ofiarami głodu i chorób), a aż ok. 300 tys. w obozie zagłady znajdującym się w Treblince oraz w trakcie dwóch akcji wysiedleńczych. Po powstaniu w maju 1943, getto zostało zlikwidowane, a jego zabudowa na rozkaz Niemców została zburzona.

Getto utworzone w Łodzi było najdłużej istniejącym. Utworzono je 8 lutego 1940r., a jego ostateczna likwidacja nastąpiła w sierpniu 1944 roku. Niemcy utworzyli je na terenie dwóch najbiedniejszych dzielnic mieszcząc tam ok 160 tys. osób. W 1942 roku getto zostało przekształcone przez Niemców w wielki obóz pracy. Usunięto z niego dzieci do 10 roku życia, starców powyżej 65 roku życia, oraz osoby chore jako element „nieprodukcyjny”. W brutalny sposób wywożono wszystkich chorych ze szpitali getta. Od 5 do 12 września 1942 wysiedlono 15 681 „osób nienadających się do pracy”, na miejscu zamordowano ok 600 osób. Pozostali mieszkańcy stali się pracownikami w wielkim obozie pracy. Zamknięto również szkoły i szpitale. W przeciwieństwie do innych gett znajdujących się w Polsce, to nie zostało gruntownie zniszczone przez Niemców. Nie zdążyli go zburzyć, choć mieli to w planach.

Hitlerowcy rozpoczęli likwidację gett w grudniu 1941 roku. Znacząca większość ludności gett została wywieziona do obozów zagłady, lub wymordowana.
W kwietniu i maju 1943 roku Żydzi zamknięci w gettach podjęli walkę zbrojną. Mimo trudnej sytuacji i braku szans na powodzenie miało miejsce powstanie w getcie warszawskim, następnie w sierpniu 1943 w Białymstoku. Również w innych gettach podejmowano akcje samoobronne, lecz na mniejszą skalę. Ostateczna likwidacja gett dokonana przez Niemców nastąpiła w latach 1942-1944.

żródło:

1. https://sprawiedliwi.org.pl/pl/o-sprawiedliwych/kim-sa-sprawiedliwi/pomoc-zydom-podczas-zaglady

2. https://sztetl.org.pl/pl/slownik/getta-zydowskie-1939-1945

3.Getto żydowskie – Wikipedia, wolna encyklopedia

4. Getta w okupowanej Polsce \ Aktualności \ Getta w okupowanej Polsce \ Żydowski Instytut Historyczny (jhi.pl)

Publikacja powstała dzięki wsparciu Fundacji KGHM Polska Miedź

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj