Zamek książęcy w Oleśnicy- Piastowskie korzenie na Dolnym Śląsku

Zamek książęcy w Oleśnicy to z pewnością najbardziej znany zabytek tego miasta. Jednocześnie jest jednym z najcenniejszych i najbardziej okazałych zabytków znajdujących się na terenie Dolnego Śląska. Ta renesansowa budowla została wzniesiona w miejscu gotyckiej warowni z XIII wieku. Najstarszą częścią tej budowli jest wieża która została zbudowana u końca XIII wieku. W późniejszych latach była ona wielokrotnie przebudowywana i ozdabiana.

Sam zamek najprawdopodobniej został zbudowany w latach dwudziestych XIV wieku z inicjatywy Konrada I Oleśnickiego. Sam książę posiadał wielkie ambicje, na jego pieczęci można odnaleźć napis „Konrad z łaski Boga dziedzic Królestwa Polskiego, książę śląski i pan na Oleśnicy”. Może to świadczyć o tym iż pragnął on otrzymać królewską koronę. Wcześniej istniał w tym miejscu książęcy gród, natomiast w późniejszym czasie powstała kasztelania.
Prace budowlane na zamku trwały blisko 10 lat i opierały się głównie na przekształceniu dotychczasowego ośrodka kasztelańskiego.

Źródła podają iż do 1492 roku mieszkali tu Piastowie oleśniccy. Wielu z nich , tak jak Konrad I, utrzymywało przyjazne stosunki z królestwem polskim. Powszechnie wiadomo iż Konrad II był mediatorem w negocjacjach Jagiełły z Krzyżakami.

Konrad Biały był ostatnim z Piastów oleśnickich, zmarł w 1492 roku, w wyniku czego księstwo przeszło pod rządy czeskiego króla- Władysława Jagiellończyka. Ten przekazał je Henrykowi I, lecz gdy szybko zmarł następcą stał się jego potomek- Jerzy. Z racji że Jerzy nie miał dzieci to władzę po nim przejął jego brat- Karol I. Zapamiętano go głównie z przebudowy pięknej rezydencji w Ząbkowicach Śląskich. Kolejnym dziedzicem stał się Jan Podiebrad, który w 1536 roku wziął ślub z zamożną córką krakowskiego kasztelana- Krystyną Szydłowiecką. Najprawdopodobniej jej zamożność i posag przyczynił się do modernizacji starej, gotyckiej warowni. Prace rozpoczęte w 1542 polegały w głównej mierze na odnowieniu istniejących już pokoi mieszkalnych, budowie nowego pałacu, oraz podwyższeniu głównej wieży. 25 lat później bratanek Jana- książę Karol III, podjął kolejne próby przekształcenia rodowej siedziby, dołączając dwa skrzydła. Kompozycja ta, nie uległa zmianie do dzisiejszych czasów. Rozbudowano również funkcje obronne zamku.
Przez cały XVIII wiek zamek zachował swoje kształty i ocalał mimo wojennych zawirowań. W trakcie przechodził kilka niewielkich napraw.

W 1702 roku książę Christian Ulrich dla swojej żony dokonał parę zmian: powiększając otwory okienne, budując scenę teatralną w jednej z sal, czy też zakładając ogród wraz z oranżerią i egzotyczną roślinnością. Na początku XIX wieku zamek stał się głównie miejscem przebywania książęcych urzędników. Niestety brak odpowiedniej opieki przyczynił się do tego że podupadł.

Gdy w XIX wieku Oleśnica była pod panowaniem monarchii pruskiej nastąpiła szczegółowa renowacja i przebudowa zamku. Miała go zamieszkać rodzina Friedricha Wilhelma. W siedzibie założona instalacja elektryczna i centralne ogrzewanie. Następnie do końca II wojny światowej zamek oleśnicki pełnił rolę letniej rezydencji rodziny von Hohenzollern. Pod koniec wojny w 1945 roku zamek opustoszał, a rodzina zabrała ze sobą większość najcenniejszych przedmiotów. Podczas działań wojennych gmach ocalał, a po wyzwoleniu był miejscem gdzie utrzymywano jeńców wojennych z węgier i włoch. W latach 1945-46 zamek został wykorzystany przez oddziały radzieckiego Międzynarodowego Czerwonego Krzyża. Od 1950 roku założono w jego murach Technikum Budowlane wraz z internatem. W późniejszym czasie część pomieszczeń służyła jako magazyny i mieszkania, jednak część niezagospodarowanych pokoi tylko niszczała. Utworzenie Centralnej Szkoły Instruktorów ZHP w 1971 roku okazało się idealnym rozwiązaniem. Dzięki temu można było pozyskać środki na prace konserwatorskie. Tuż obok szkoły funkcjonowało też muzeum. W 1993 roku zamek został oddany pod opiekę Ochotniczemu Hufcowi Pracy.

Obecnie Zamek w Oleśnicy nie jest już tak reprezentatywny jak na pocztówkach. W wielu miejscach widnieją zniszczone tynki, często zapaskudzone przez prostackie napisy. Warto jednak zajrzeć w te rejony by choć przez chwilę móc podziwiać dziedziniec zamkowy, liczne płaskorzeźby, popiersia i herby. Warto też zwrócić uwagę na piękne niegdyś przedbramie ozdobione herbami księcia Karola II. Wstęp do zamku jest płatny, lecz warto choć jeden raz zagłębić się w dziejach tej historycznej budowli. 16 marca 2016 roku zamek w Oleśnicy został włączony do programu „Europejskiego Szlaku Zamków i Pałaców”. Stanowi znakomite miejsce na rodzinny wypad.

źródło:
wikipedia.org/wiki/Zamek_ole%C5%9Bnicki
szlakzamkowipalacow.eu/project/zamek-olesnica/
zamkipolskie.com/olesn/olesn.html
zamek-olesnica.pl/

Publikacja powstała dzięki wsparciu Fundacji KGHM Polska Miedź

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj