Paderewski: piewca niepodległości i ducha niezłomnej polskości

Jego kariera to pasmo sukcesów, dzięki ogromnemu talentowi i ciężkiej pracy Paderewski na trwale zapisał się w naszej historii jako genialny pianista, kompozytor, niezłomny patriota i mąż stanu. Jego osiągnięcia muzyczne przyniosły mu sławę oraz duże pieniądze i poważanie w świecie artystycznym jak i politycznym. Niestety, w życiu osobistym nie wyglądało to już tak pięknie.

Ignacy Jan Paderewski urodził się na Podolu w 1860 roku w rodzinie z tradycjami patriotycznymi. Wychowywany był tylko przez ojca, gdyż matka zmarła kilka miesięcy po urodzeniu jego urodzeniu. Ojciec zapewniał wykształcenie domowe, Paderewski miał swoich nauczycieli, jednym z nich był weteran powstania listopadowego, były kapitan wojsk polskich Michał Bobiński. „Dzięki niemu zdobyłem gruntowną znajomość historii Polski, on też podsycał i utwierdzał mój gorący patriotyzm”- wspominał Paderewski.

Widząc postępy i talent muzyczny syna, ojciec wysłał go do Warszawy na dalszą naukę w wieku dwunastu lat, gdzie po przesłuchaniu w Instytucie Muzycznym został przyjęty bez egzaminów. Po ukończeniu Instytutu Muzycznego podjął pracę jako nauczyciel w niższej klasie fortepianu w tymże Instytucie. Nie przynosiło mu to wielkich dochodów więc musiał dorabiać udzielając prywatnych lekcji, grając na różnych wieczorkach. Jedną z uczennic Paderewskiego była pochodząca z Kresów Antonina Korsakówna. Po ukończeniu nauki Paderewski oświadczył się jej, pobrali się i zamieszkali w Warszawie. Niestety, nie cieszyli się sobą zbyt długo, Antonina urodziła syna i kilka dni później zmarła. Mały Alfred doznał paraliżu dziecięcego i do końca życia poruszał się na wózku. Po latach Paderewski wspominał: „Muszę tu szczerze i po prostu wyznać, zakochałem się. Miałem wówczas dopiero dwadzieścia lat i pomimo niepewnych widoków na przyszłość, ożeniłem się. Pragnąłem mieć swój dom, własne życie osobiste, ustalone miejsce pobytu i kogoś bezpośrednio bliskiego”.

W Zakopanem 1884 roku poznał Helenę Modrzejewską, słynną, cieszącą się sławą aktorkę. Wystąpił przy jej boku na koncercie w Krakowie w Hotelu Saskim, co przyniosło mu to tak pokaźny dochód, że mógł zrealizować swoje marzenie i wyjechać do Wiednia na studia pianistyczne u Teodora Leszetyckiego.

Światowa kariera Paderewskiego rozpoczęła się w Paryżu. W 1888 roku dał swój pierwszy koncert, gdzie odniósł ogromny sukces i okrzyknięto go sensacją sezonu oraz drugim Chopinem. Sukcesy jakie odnosił w Paryżu otwierały przed wirtuozem paryskie salony, co miało znaczenie dla przyszłej kariery nie tylko muzycznej, ale i politycznej.
W wieku 31 lat Paderewski był już znany i ceniony w Europie jako pianista i kompozytor, w 1891 roku wyjechał do Ameryki, tam rozpoczął tournée podczas którego wystąpił 107 razy, słuchało go ponad 200 tysięcy osób, dochód był ogromny. Dzięki swoim sukcesom Paderewski nawiązywał kontakty z amerykańskimi politykami i biznesmenami.
Oprócz Ameryki koncertował w Australii, Nowej Zelandii, Rosji, krajach europejskich i Ameryce Południowej. W 1899 roku poślubił Helenę Górską i razem zamieszkali w Szwajcarii.

Po kolejnym tournée w Stanach Zjednoczonych stał się idolem Amerykanów, był sławny i podziwiany, dzięki czemu jego głos w sprawie zniewolonej ojczyzny mógł być usłyszany i docierał do wpływowych ludzi polityki amerykańskiej. Po wybuchu I Wojny Światowej, Paderewski podczas koncertów poruszał kwestię niepodległości Polski, apelował o pomoc dla walczących Polaków. Nawiązał kontakt z prezydentem Thomasem Wilsonem, który w 1918 roku w swoim orędziu pokojowym uznał niepodległość Polski za jeden z warunków przyszłego pokoju. Lata wojny Paderewski spędził w USA, gdzie działał na rzecz Polski, przyjmował na salonach polityków, współpracował z Romanem Dmowskim.
Kiedy wojna dobiegła końca postanowił wraz z żoną powrócić do ojczyzny, chciał brać udział w budowaniu niepodległości kraju, wiedział że dzięki swojej międzynarodowej sławie przyda się Polsce. Pod koniec 1918 roku przypłynął przez Londyn do Gdańska, później do Poznania, gdzie wygłosił płomienną mowę z balkonu Hotelu Bazar, co spowodowało zamieszki w mieście i przyczyniło się do wybuchu powstania wielkopolskiego, jedynego zwycięskiego w dziejach Polski. 16 stycznia 1919 roku powstał rząd , którego premierem został Paderewski, jako premier i minister spraw zagranicznych w czerwcu 1919 roku podpisał traktat wersalski. Po niespełna roku Paderewski zgłosił dymisję rządu i w 1920 roku opuścił Polskę i powrócił do swojej ogromnej posiadłości w Riond-Bosson w Szwajcarii.

Po wybuchu drugiej wojny światowej powrócił do swojej działalności patriotycznej organizując pomoc ofiarom wojny w Polsce. 23 stycznia 1940 roku przemawiał na inauguracyjnym posiedzeniu Rady Narodowej Rzeczpospolitej Polskiej na emigracji. W 1941 roku z okazji jubileuszu debiutu w Ameryce odbyły się Dni Paderewskiego, w ramach których zorganizowano sześć tysięcy koncertów na cześć artysty, a dochód został przeznaczony na pomoc dla Polski. Wspierał w duchu rodaków i wygłaszał patriotyczne przemówienia, ostatnie miesiące życia spędził usilnie namawiając Amerykanów do przyłączenia się do wojny. 22 czerwca 1941 roku zmarł, przyczyną śmierci było zapalenie płuc, pogrzeb odbył się z najwyższymi honorami wojskowymi.

W 1930 roku Paderewski sporządził testament, w którym swój majątek prosił przekazać narodowi polskiemu oraz Uniwersytetowi Jagiellońskiemu w Krakowie, gdyż nie miał spadkobierców, prócz siostry, którą ustanowił spadkobierczynią, niestety zmarła ona trzy miesiące po swoim bracie.

Przyszłym pokoleniom Paderewski pozostawił swoją twórczość jako kompozytor, pianista, ale również jako piewca niepodległości i ducha niezłomnej polskości, pozostawił wiarę w wielki naród i nadzieję na lepszą przyszłość. Jego determinacja i działalność społeczna przyczyniła się do działalności politycznej i dała zalążek do naszej drogi ku wolności. Artysta, który ciężką pracą i wytrwałością zaszedł na sam szczyt sławy, podziwiany na całym świecie i dumnie walczący o swoją małą ojczyznę, jak napisał Andrzej Piber: „Był Paderewski patriotą niezłomnym, miłującym głęboko bohaterską przeszłość narodu, czynnym świadkiem trudnych i tragicznych zmagań Polaków o przetrwanie i o wolność. Za swój naturalny obowiązek uważał niesienie pomocy rodakom dotkniętym nieszczęściem, cierpieniem, nędzą i głodem. Jego działalność społeczna niepostrzeżenie przekształciła się w działalność polityczną. Został politykiem, choć za polityka się nie uważał, a działalność polityczną wielce ułatwiły mu sukcesy artystyczne. Zwycięstwu sprawy Ojczyzny poświęcił swój talent, majątek, pozycję w świecie. Był jednym z najbardziej wytrwałych i uznanych rzeczników Polski”.

Żródła:
biblioteka narodowa,
Sławomir Koper “ Życie prywatne elit drugiej Rzeczypospolitej”
www.lazienki-krolewskie.pl

Publikacja powstała dzięki wsparciu Fundacji KGHM Polska Miedź

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj