Stanisław Ciechanowski – wybitny lekarz dzięki któremu powstał słownik lekarski

Ciechanowski urodził się 28 kwietnia 1869 r. w Krakowie w rodzinie Wiktoryna, który był Inżynierem kolejowym oraz Florentyny z domu Schwarz. Jego żoną była Janina Wańkowicz herbu Lis, którą poślubił w 1872r. i z którą miał piątkę dzieci.

Po ukończeniu Gimnazjum św. Anny w 1886 r. rozpoczął studia medyczne na Wydziale Lekarskim na Uniwersytecie Jagiellońskim. Tytuł doktora nauk lekarskich otrzymał w 1894 r. i postanowił kontynuować pracę na uniwersytecie jako asystent w Zakładzie Anatomii Patologicznej. Jego mentorem był profesor Tadeusz Browicz, wybitny polski anatom i patolog, który sprawował funkcję rektora na Uniwersytecie Jagiellońskim. Do jego największych osiągnięć należało stworzenie teorii budowy początkowych fragmentów dróg żółciowych, a także stworzenie teoria powstania żółtaczek.

Ciechanowski uzyskał habilitację w 1898 r. z zakresu anatomii patologicznej, a w 1900 r. został profesorem nadzwyczajnym. Tytuł profesora zwyczajnego otrzymał w 1919 r. W tym samym roku odmówił przyjęcia teki Ministra Zdrowia Publicznego. W 1919 r. zastąpił swojego mentora i objął po Browiczu katedrę i zakład, którym kierował przez kolejnych dwadzieścia lat. W latach 1919-1920, a także 1927-1929 piastował funkcję dziekana Wydziału Lekarskiego. Ponadto w 1927 r. doprowadził do utworzenia Studium Wychowania Fizycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego. Ciechanowski był także redaktorem naczelnym „Przeglądu Lekarskiego”, jak również „Rocznika Wydziału Lekarskiego”. W okresie od 1931 do 1934 był wykładowcą patologii ogólnej i doświadczalnej.

Ciechanowski swoimi badaniami niewątpliwie przyczynił się do rozwoju medycyny. Jego praca naukowa „O przeroście gruczołu krokowego” z 1896 r. zyskała szerokie uznanie wśród medycznego świata. Profesor prowadził również badania dotyczące działania i klasyfikacji chorób nowotworowych. W swoich badaniach przeanalizowała ok. 80 tysięcy przypadków, na podstawie których stworzył wielopłaszczyznowy i wielokierunkowy model, który pokazywał przyczyny i warunki, w jakich rozwijają się nowotwory. Zaproponował również klasyfikację nowotworów, która była oparta o trzy grupy.
Ciechanowski był autorem nowoczesnego słownika lekarskiego. Praca ta była nie lada wyzwaniem, albowiem zebranie i uporządkowanie wielości haseł i terminów medycznych wiązało się ze stworzeniem zespołu osób, które podjęłyby się tego zadania i wykonały je na najwyższym poziomie. Ostatecznie słownik liczył około 36 tysięcy haseł obcojęzycznych i 12 tysięcy haseł polskojęzycznych.

Profesor działał w wielu organizacjach i instytucjach. Był między innymi członkiem PAU, Towarzystwa Lekarskiego Warszawskiego, Związku Polskich Lekarzy i Przyrodników w Petersburgu, Towarzystwa Lekarzy Czeskich w Pradze, Akademii Nauk Lekarskich, Towarzystwa Walki z Gruźlicą i Polskiego Towarzystwa Higienicznego.
Dnia 31 sierpnia 1939 r. postanowił zakończyć pracę zawodową i udać się na zasłużoną emeryturę. Nie długo cieszył się nowym życiem. 6 listopada 1939 r. został aresztowany wraz z innymi pracownikami i profesorami UJ oraz AGH podczas Sonderaktion Krakau, niemieckiej akcji pacyfikacyjnej wymierzonej w środowisko naukowe. Z uwagi na wiek i stan zdrowia został zwolniony po trzech dniach i udało mu się uniknąć wywózki do obozu koncentracyjnego. Podczas okupacji nauczał w konspiracji i egzaminował kandydatów z patologii ogólnej.

Zmarł 15 sierpnia 1945 r. w Krakowie, a jego ciało spoczęło na Cmentarzu Rakowieckim. Ciechanowski za swoje zasługi został odznaczony w 1925 r. Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi, który otrzymał 11 listopada 1936 r., a także Medalem Dziesięcioleci Odzyskania Niepodległości. Dla upamiętnienie jego zasług nad wejściem do Sali wykładowej przy ul. Grzegórzeckiej 16 została wmurowana pamiątkowa tablica ku jego czci. Miało to miejsce w 2001 r.

Publikacja powstała dzięki wsparciu Fundacji KGHM Polska Miedź

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj