Bitwa pod Studziankami: krwawym chrztem bojowym dla Pierwszej Brygady Pancernej

W sierpniu 1944 roku pod Studziankami rozegrała się największa bitwa pancerna na wschodnim froncie II wojny światowej. Polacy ruszyli na pomoc zgrupowaniu wojsk radzieckich podczas walk o przyczółek magnuszewski.

W 1944 roku na przełomie lipca i sierpnia wojska sowieckie utworzyły przyczółek na zachodnim brzegu Wisły leżący około 60 –70 km na południe od Warszawy, to właśnie stamtąd miało ruszyć główne natarcie na Berlin. Generał Nikolaus von Vormann, dowódca 9 Armii Wermachtu oddał wszystkie jednostki nad środkową Wisłą pod komendę Walthera Hartmanna, dowódcy VIII Korpusu Armijnego. Na sam przyczółek ściągnięto 38 tysięcy żołnierzy, 230 czołgów i 130 dział pancernych. Vormann otrzymał też posiłki od feldmarszałka Modela, dywizję Pancerno-Spadochronową,, Hermann Goring “.
9 sierpnia odziały polskiej 2 i 3 Dywizji Piechoty zajęły pozycję w północnej części przyczółku, a Pierwsza Brygada Pancerna imienia Bohaterów Westerplatte pod dowództwem generała Jana Mierzycana, została skierowana do obrony południowego odcinka. W skład Pierwszej Brygady Pancernej wchodziły dwa półki czołgów obejmujące 86 maszyn oraz 2200 żołnierzy, batalion piechoty zmotoryzowanej oraz pułk artylerii samobieżnej. Niezwykle ciężka i zacięta bitwa rozegrała się na odcinku długości zaledwie sześciu kilometrów, na każdym z nich przeciwnik skoncentrował ponad pięć tysięcy żołnierzy, 400 karabinów maszynowych, 100 dział i 52 czołgi, co stanowiło koszmarne zagęszczenie broni oraz walczących żołnierzy. Walki w rejonie Studzianek były bardzo zacięte, różne punkty przechodziły z rąk do rąk. Wieś leżała na drodze natarcia niemieckiego w głąb przyczółku, wraz z folwarkiem i cegielnią stanowiła ważną pozycję obrony radzieckiej.

Z tego miejsca, zajętego dzień wcześniej przez Niemców 10 sierpnia ruszyło silne natarcie oddziałów dywizji,, Hermann Goring “, około 30 czołgów i dział pancernych, przebiły się one przez radziecką linę obrony i ruszyło w kierunku Dobrowoli. Przed nacierającymi Niemcami nie było prawie żadnych oddziałów radzieckich, znajdowało się tam stanowisko dowodzenia 35 Dywizji Piechoty. Podjęto więc decyzję o rzuceniu do kontrataku, dopiero co przybyłej z przeprawy 3 kompanii 1 pułku czołgów dowodzonej przez porucznika Rościsława Tarajmowicza. Kompania składała się z 6 czołgów T- 34. Wszystkie sześć czołgów biorących udział w natarciu zostało trafionych, pięć zostało straconych, udało się opóźnić niemieckie natarcie. W wyniku dalszych walk z udziałem reszty 3 kompanii oraz radzieckich żołnierzy atak został zatrzymany. Był to jeden z największych kryzysów bitwy, udało się go zażegnać dzięki odwadze i poświęceniu polskich czołgistów, rzuconych do straceńczej walki.
11 sierpnia Niemcy zostali wyparci ze wsi Studzianki po ataku I kompanii czołgów podporucznika Świetany, dzięki temu został zmniejszony wyłom w pozycjach polsko- radzieckich, który został zamknięty ostatecznie 14 sierpnia. Po ciężkich walkach okrążono część oddziałów dywizji, Hermann Goring “, likwidacja tego zgrupowania trwała kolejny dzień. Walka zakończyła się 16 sierpnia, choć likwidacja okrążonych sił trwała jeszcze kilka dni.

Duży udział w zwycięstwie miała Pierwsza Brygada Pancerna imienia Bohaterów Westerplatte. Straty niemieckie oszacowano na tysiąc poległych i rannych, 20 czołgów i dział pancernych, 9 transporterów opancerzonych, 7 samochodów, 16 dział i 9 moździerzy. Straty Wojska Polskiego wynosiły: 484 zabitych, 1459 rannych, 63 osoby zaginione, 28 czołgów.

16 sierpnia do jednostki przybyli przedstawiciele dowództwa Wojska Polskiego: generałowie Żymierski, Berling, Świerczewski oraz pułkownik Zawadzki, aby wyrazić swoje uznanie dla walczących oficerów i żołnierzy. Generał Jan Mierzycan został odznaczony orderem Virtuti Militari jako pierwszy w odrodzonym Wojsku Polskim.

Bitwa pod Studziankami była chrztem bojowym dla Pierwszej Brygady Pancernej, w walkach brały udział odziały o niewielkim doświadczeniu, które w ciężkich walkach z doświadczonymi oddziałami niemieckimi, nabrały cennego doświadczenia. Niestety w czasie bitwy ujawniły się liczne braki w wyszkoleniu i kierowaniu oddziałami pancernymi, oraz złe organizowanie łączności. Mimo to żołnierze byli zdeterminowani, bohatersko i niezłomnie walczący. Choć sama bitwa na tle całej wojny może wydawać się mało znacząca, to jednak odegrała ona ważną role, dzięki zwycięstwu utrzymano przyczółek na zachodnim brzegu Wisły, z którego w styczniu 1945 roku ruszyło na Berlin ponad pół miliona żołnierzy Armii Czerwonej.

Bitwa pod Studziankami – pancerne starcie berlingowców | Portal historyczny Histmag.org – historia dla każdego!
Bitwa pod Studziankami 9-16 sierpnia 1944 r.
Bitwa pod Studziankami z udziałem polskich czołgistów (polskieradio.pl)
,, Polskie Triumfy “- ciekawostki historyczne

Publikacja powstała dzięki wsparciu Fundacji KGHM Polska Miedź

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj